| توضيحاتي در باره ارزشيابي از درس هاي زيست شناسي وآزمايشگاه(1) و (2) : - بارم فصل هايي راكه بيش ازيك نمره دارند، مي توان حداكثر با 5/0 نمره اختلاف نسبت به جدول فوق درنظر گرفت.
- به تناسب حجم و اهميت مطلب ، توازن بخش هاي گياهي و جانوري كتاب هنگام طرح سوال در نظر گرفته شود.
- در ارزشيابي هاي پاياني 5/1 تا 2 نمره به شكل ( ترسيم ، نام گذاري يا هردو ) اختصاص داده شود.
- مهارت هاي آزمايشگاهي –پژوهشي در ارزش يابي از زيست شناسي و آزمايشگاه عبارت اند:
طراحي آزمايش ، اجراي آزمايش ، تفسير نتايج آزمايش و برقراري ارتباط (ارائه گزارش)
- در آزمون هاي پاياني كه به صورت كتبي يا كتبي - عملكردي برگزار مي شود ، در مجموع 3 نمره از 20 نمره به مهارت هاي طراحي آزمايش و تفسير نتايج آزمايش تعلق دارد.
- مهارت هاي طراحي آزمايش و تفسير نتايج آزمايش را مي توان با آزمون كتبي نيز سنجش و ارزش يابي كرد.
- براي ارزشيابي از مهارت هاي آزمايشگاهي - پژوهشي مي توان دريك آزمايش هر چهار مهارت را سنجش و ارزش يابي كرد ، يا از دو يا چند آزمايش براي اين كار استفاده كرد و يا بخشي از مهارت ها ، يعني طراحي آزمايش و تفسير نتايج آزمايش را به صورت كتبي و اجراي آزمايش و گزارش نويسي را به صورت عملكردي ارزشيابي كرد. نمونه هايي از سؤالات مربوط به مهارت هاي طراحي آزمايش در كتاب درسي دانش آموز موجود است ؛
مثال :
1 _ فعاليت 1-1 ، صفحه 6 ؛ فعاليت 3-1، صفحه 11 ؛سؤال 3 از فعاليت 3-6 ، صفحه 82 (زيست شناسيوآزمايشگاه 1 )
2 _ فعاليت 2-1 صفحه 16 (زيست شناسي و آزمايشگاه 2 ) نمونه هايي از سؤالات مربوط به مهارت تفسير نتايج آزمايش در كتاب درسي دانش آموز موجود است ،
مثال:
1 _ سؤال الف از فعاليت 3- 6 صفحه 82 (زيست شناسي و آزمايشگاه 1 ) .
2 _ فعاليت 4-10 صفحه 236 (زيست شناسي و آزمايشگاه 2 ) معيارهاي سنجش و ارزش يابي مهارت هاي آزمايشگاهي _ پژوهشي اگر بپذيريم علم فعاليتي است كه از طريق تحقيق ، براي توليد دانش و شناخت جهان مادي انجام مي شود ، پس نتيجه مي گيريم كه علم جستجويي روشمند براي يافتن اطلاعات جديد است. بنابراين ، اگر بخواهيم به عنوان معلم ميزان پيشرفت دانش آموزان مان را در ” علم ورزي “ارزش يابي كنيم ، نه تنها بايد مهارت هاي پژوهشي آن ها را مورد جست و جو و قضاوت قرار دهيم، بلكه بايد به اطلاعاتي كه آنان از اين راه به دست مي آورند ، نيز اهميت دهيم. البته بايد توجه كرد كه اگر دانش آموزي مهارت كافي در زمينه علم ورزي و پژوهشگري داشته باشد ، مي تواند اطلاعات ارزشمندتري به دست آورد. به طور كلي مهارت هاي پژوهشگري دانش آموزان را مي توان در چهار گروه طبقه بندي كرد:
1- طراحي آزمايش
2 - اجراي آزمايش
3 - تفسير نتايج
4 - ارائه گزارش ويژگي هاي هر يك از اين مراحل به شرح زيراست: 1- طراحي آزمايش
هدف ها:
انتظار مي رود دانش آموز:
-سؤال يا فرضية قابل آزمون را تشخيص دهد.
-طرح قابل اجرايي را براي انجام آزمايش يا پژوهش پيشنهاد كند.
- دستورالعملي را براي انجام آزمايش يا پژوهش، شامل عوامل مورد پژوهش، روش هاي دست يابي به اطلاعات، لوازم و مواد مورد نياز و مانند آن را مشخص كند.
معيار ها:
-راه هاي منا سبي را براي انجام پژوهشي كه منجر به حل مساله مي شود، پيشنهاد كند.
-طرحي ارائه دهد كه در آن، همه يا بيشتر عوامل مربوط در نظر گرفته و به طور مناسب كنترل شود.
-براي به دست آوردن داده هاي كمي، مشاهدات، اندازه گيري ها و احتياط هاي لازم را به طور مناسب در نظر گيرد.
-توضيح مستدلي براي روشي كه انتخاب كرده است، ارائه دهد و روش مناسب براي تجزيه وتحليل داده ها بيان كند.
- نتايج احتمالي طرح را مشخص كند، آن ها را با دانش و اصول علمي پيوند دهد و احتياط هاي لازم و محدوديت هاي احتمالي را پيش بيني كند. 2- اجراي آزمايش هدف ها:
انتظار مي رود دانش آموزان:
-مراحل انجام فعالبت هايي را كه مناسب پژوهش هستند، گام به گام بپيمايد.
-ا طلاعاتي را كه براي انجام پژوهش لازم هستند، با دقت لازم و شرح مناسب به دست آورد.
(شامل انجام مشاهدات ، اندازه گيري ها، ثبت رويدادها و استفاده از مواد و ابزارهاي مناسب)
معيارها
- هنگام استفاده از مواد و ابزارها نكات ايمني را رعايت كند و از آن ها به نحو مناسب استفاده كند و در صورت لزوم، اندازه گيري ها را با واحدهاي مناسب انجام دهد.
- از ابزارها و مواد براي دست ورزي و كنترل متغيرها استفاده كند و اندازه گيري و مشاهدات را به قدري كه لازم است تكرار كند.
- از ابزارها و مواد براي اندازه گيري دقيق كمي استفاده كند.
- از ابزارها و مواد براي به دست آوردن نتايج دقيق جهت شناسايي خطاهاي آزمايش و محدوديت هاي آن استفاده كند و براي به حداقل رساندن آن ها ، تغييرات لازم را انجام دهد. 3- تفسير نتايج هدف ها:
انتظار مي رود دانش آموز:
- از اطلاعاتي كه به دست آورده براي نتيجه گيري، تجزيه و تحليل و تفسيرمناسب اطلاعات استفاده كند و تنوع ، خطاها يا محدوديت ها را به حساب آورد.
- دست آوردها را توضيح دهد و مؤثر بودن فعاليت را براساس هدف هاي آن ارزيابي كند و پيشنهادهاي لازم را براي بهبود آن ارائه دهد.
معيارها
- از داده هايي كه به دست مي آورد ، نتيجه گيري مناسب بكند.
- اندازه گيري ها و مشاهدات خود را براي نتيجه گيري مناسب در رابطه با عوامل و متغيرهاي درنظرگرفته شده ، تفسير كند .
- داده هايي را كه به دست آورده است، تجزيه و تحليل و تفسير كند و از آن ها براي نشان دادن ارتباط ميان عوامل با استفاده از شواهد كمي ، به طور مشروح نتيجه گيري كند.
-دست آوردهاي پژوهش را تجزيه و تحليل كند و نتايج به دست آمده را به طور انتقادي در رابطه با دانش و اصول علمي و دست آوردهايي كه از قبل پيش بيني ميكرده است، ارزيابي كند.
- از دست آوردهاي پژوهش تجزيه و تحليل كاملي را ارائه دهد و خطاها ، محدوديت ها و بي قاعدگي هاي ممكن را در نظر گيردو از روشهاي آماري ، به طور مناسسب استفاده كند. نتايج را در رابطه با دانش و اصول علمي و دست آوردهايي كه از قبل پيش بيني مي كرده، به طور انتقادي ارزيابي كند. 4- برقراري ارتباط هدف ها :
اتتظار مي رود دانش آموز:
- ساختارياترتيب مناسبي براي گزارش خودبرگزيند وبه طورمناسب ومؤثرمشاهدات، افكارو بحث هاي خود را ارائه دهد.
- در ارائه ي اطلاعات ، توصيف يافته ها و… از واژه ها و اصطلاحات علمي استفاده كند.
معيارها
- طرح كلي پژوهش خود را توصيف كند.داده هايي را كه به دست آورده است به روشني ارائه دهد و نتايج خود را به صورت روشن و قابل فهم به صورت كلمات درآورد.
- با كمك نمودارها و محاسبات مربوط،ترتيب رويدادها و مراحل كار پژوهشي خود را به طور مناسب توصيف كند.
- با استفاده از اصطلاحات و واژه هاي مناسب و درست ، پژوهش خود را شرح دهد ، توضيح هاي لازم را ارائه دهد و با ذكر خطاها ، بي قاعدگي و محدوديت ها آن را ارزيابي كند. ب - ارزش يابي مستمر: در ارزش يابي مستمر علاوه بر معيارهاي رايج نگرش ها و ارزش يابي از ديدگاه هاي دانش آموزان نيز بايد درنظر گرفته شود. براي اين منظور مي توان از چك ليست هايي كه توسط دبير مربوطه تهيه مي شود، استفاده كرد.
براي اطلاع بيشتر از چك ليست ، به كتاب راهنماي معلم علوم زيستي و بهداشت ، يا به توصيه و بارم بندي مربوط به علوم زيستي و بهداشت مراجعه شود.مهارت هاي اجراي آزمايش و گزارش نويسي ، از مهارت هاي چهار گانه آزمايشي –پژوهشي ، بايد در اين قسمت ارزش يابي شود.در هر ارزشيابي مستمر( نيمه اول و نيمه دوم) پنج نمره در مجموع 10 نمره به اين مهارت ها اختصاص داده شود | 
