صفحه اصلي    |    در باره ما    |    پرسش و پاسخ  |  نقشه سايت  |  نظر خواهي  |  تماس با ما


 

آئين‌نامه‌ آموزشي‌دوره‌ سه‌ ساله‌ متوسطه‌ روزانه‌
مصوب‌هيأت‌اجرائي‌نظام‌جديدآموزش‌متوسطه‌  (گروه‌دوم‌شوراي‌تغييربنيادي‌نظام‌آموزش‌وپرورش‌)
به‌استنادرأي‌صادره‌درششصدوشصت‌وششمين‌جلسه‌شوراي‌عالي‌آموزش‌وپرورش‌مورخ3/8/80
به شماره ابلاغي 8/2221/120 مورخ 13/8/80اجراي ‌آيين‌نامه‌آموزشي‌دوره‌سه‌ساله‌متوسطه‌
روزانه‌(شيوه سالي — واحدي) موضوع‌بخشنامه‌شماره20139/400مورخ‌15 /6/79بلامانع‌اعلام‌شد
.

فصل‌اول‌:اهداف‌وساختار

ماده‌ 1-هدف‌كلي
فراهم‌آوردن‌شرايطوامكانات‌لازم‌براي‌تعميق‌باورهاي‌ديني‌ورشدفضائل‌اخلاقي‌دانش‌آموزان‌،ارتقاءكيفيت‌آموزش هاي ‌متوسطه‌نظري‌، حرفه‌اي‌،كاردانش‌)و توسعه ‌كمي‌اين‌آموزش ها به ‌تناسب‌ نيازهاي‌اقتصادي‌،اجتماعي‌ وفرهنگي‌كشورباتوجه‌به‌مقتضيات‌جغرافيائي‌مناطق ‌ورعايت‌ تناسب‌بين‌محتواي‌آموزشي ‌و نيازها ومقتضيات ‌جنسي ‌و سني‌ دانش‌آموزان ‌براساس‌اين‌اصول‌:
الف‌(تأكيدبرامرتزكيه‌وتربيت‌ديني‌  وتقويت‌مهارتهاي‌زندگي‌
ب‌)توسعه‌فرهنگ‌مهارت‌آموزي‌وايجادانعطاف‌لازم‌به منظورسمت‌گيري‌ آموزش هاي‌متوسطه‌درجهت‌تعيين‌رشته‌هاي‌تحصيلي‌برحسب‌نيازهاي‌كشوروعلاقه‌      و استعدادافرادواشتغال‌مفيدوادامه‌تحصيل‌درآموزش‌عالي‌،برطبق‌شرايطوامكانات‌  محيطباتوجه‌به‌پيشرفتهاي‌علمي‌وفني‌.
ج‌)افزايش‌كميت‌وبالابردن‌سطح‌كيفيت‌وميزان‌منزلت‌آموزشهاي‌فني‌وحرفه‌اي‌.
د)فراهم‌آوردن‌زمينه‌وشرايطمناسب‌براي‌استفاده‌بهينه‌ازامكانات‌جامعه‌بمنظوراجراي‌ آموزشهاي‌متوسطه‌وسازماندهي‌آموزشهاي‌خارج‌ازواحدآموزشي‌وتقويت‌وگسترش‌ اين‌آموزشهابااستفاده‌ازامكانات‌دستگاههاي‌مختلف‌كشور.

ماده‌ 2- اهداف‌شاخه‌هاي‌تحصيلي‌  
نظام‌آموزش‌وپرورش‌متوسطه‌كه‌دراين‌آئين‌نامه‌به‌اختصارنظام‌متوسطه‌ناميده‌مي‌شودبه‌سه‌شاخه‌تحصيلي‌نظري ‌ـ فني‌وحرفه‌اي‌ ـكاردانش ‌تقسيم‌مي‌شود واهم‌اهداف‌هرشاخه‌به‌شرح‌زيراست‌:  
الف‌)شاخه‌نظري‌:
ـ اعتلاي‌سطح‌فرهنگ‌ودانش‌عمومي‌وپرورش‌ملكات‌وفضائل‌اخلاقي‌،بينش‌سياسي‌واجتماعي‌؛ ـ شناخت‌بهتراستعدادوعلاقه‌دانش‌آموزان‌وايجادزمينه‌مساعدجهت‌هدايت‌آنان‌به‌مسيرهاي‌تحصيلي‌مناسب‌؛
ـ احرازآمادگي‌نسبي‌دانش‌آموزان‌براي‌ادامه‌تحصيل‌درآموزش‌عالي‌؛
ب‌)شاخه‌فنّي‌وحرفه‌اي‌:
ـ اعتلاي‌سطح‌فرهنگ‌ودانش‌عمومي‌وپرورش‌ملكات‌وفضائل‌اخلاقي‌،بينش‌سياسي‌واجتماعي‌؛ 
 ـ شناخت‌بهتراستعدادوعلاقه‌دانش‌آموزان‌وايجادزمينه‌مناسب‌جهت‌هدايت‌آنان‌به‌سمت‌اشتغال‌مفيد؛ 
ـ احرازآمادگي‌نسبي‌دانش‌آموزان‌براي‌ادامه‌تحصيل‌دررشته‌هاي‌علمي‌ـكاربردي‌(تكنولوژي‌).
ج‌)شاخه‌كاردانش‌:
ـ اعتلاي‌سطح‌فرهنگ‌ودانش‌عمومي‌وپرورش‌ملكات‌وفضائل‌اخلاقي‌،بينش‌سياسي‌واجتماعي‌؛
ـ تربيت‌نيروي‌انساني‌درسطوح‌نيمه‌ماهر،ماهرواستادكاري‌وسرپرستي‌براي‌بخشهاي‌صنعت‌،كشاورزي‌وخدمات‌؛ ـ احرازآمادگي‌نسبي‌دانش‌آموزان‌براي‌ادامه‌تحصيل‌دررشته‌هاي‌خاص‌علمي‌- كاربردي‌

ماده‌ 3- ساختار
1ـ3ـشاخه‌متوسّطه‌نظري‌:
اين‌شاخه‌مشتمل ‌بر 4رشته‌رياضي‌ـفيزيك‌،ادبيات‌وعلوم‌انساني‌،علوم‌تجربي‌،علوم‌ومعارف‌اسلامي‌است‌. حدود 52  واحد ازدرس هاي‌اين‌شاخه‌،درهمه‌رشته‌هابه‌صورت‌مشترك‌وبيشتردرپايه‌هاي‌اول‌ودوم‌ارائه‌مي‌شود.
درس هاي‌اختصاصي‌اين‌شاخه‌دركليه‌رشته‌هاحدود 44واحد است ‌كه‌بيشتردرپايه ‌سوم‌ارائه‌مي‌شود.واحدهاي‌آموزشي‌مربوطبه‌اين‌شاخه‌«دبيرستان‌»ناميده‌مي‌شود.
 2ـ3ـشاخه‌متوسطه‌فني‌وحرفه‌اي‌:
اين‌شاخه‌مشتمل‌برسه‌زمينه‌صنعت‌،كشاورزي‌وخدمات‌است‌وهرزمينه‌داراي‌چندرشته‌است‌. 58واحدازدرسهاي‌اين‌شاخه‌درهمه‌رشته‌هابه‌صورت‌مشترك‌ارائه‌مي‌شود. درس هاي ‌اختصاصي‌براي‌هررشته‌حدود 39واحداست‌.واحدهاي‌آموزشي‌مربوطبه‌اين‌شاخه‌«هنرستان‌»ناميده‌مي‌شوند.
·عناوين‌رشته‌هاي‌هريك‌اززمينه‌هابشرح‌زيراست‌: 
  1ـ2ـ3ـزمينه‌صنعت‌:
رشته‌هاي‌نقشه‌كشي‌عمومي‌،ساخت‌وتوليد،صنايع‌فلزي‌،مكانيك‌خودرو،تأسيسات‌،صنايع‌چوب‌وكاغذ،چاپ‌،الکترونيک    ،الكتروتكنيك‌،متالورژي‌،صنايع‌شيميايي‌، صنايع‌نساجي‌، سراميك‌،معدن‌،سيمان‌،ساختمان‌،نقشه‌برداري‌،ناوبري‌،مكانيك‌موتورهاي‌دريايي‌ ،الكترونيك‌ومخابرات‌دريايي‌.
 2ـ2ـ3ـزمينه‌خدمات‌:
رشته‌هاي‌گرافيك‌،طراحي‌ودوخت‌،نقشه‌كشي‌معماري‌،صنايع‌دستي‌،نقاشي‌،نمايش‌،سينما،موسيقي‌،چاپ‌دستي‌، حسابداري‌بازرگاني‌،كودكياري‌،كامپيوتر،تربيت‌بدني‌،مديريت‌خانواده‌،مرمت‌آثارفرهنگي‌.
 3ـ2ـ3ـزمينه‌كشاورزي‌
:
رشته‌هاي‌اموردامي‌،امورزراعي‌وباغي‌،ماشينهاي‌كشاورزي‌،صنايع‌غذائي‌.
 3ـ3ـشاخه‌متوسطه‌كاردانش‌
:
اين‌شاخه‌داراي‌سه‌زمينه‌صنعت‌،كشاورزي‌وخدمات‌است‌وهرزمينه‌داراي‌يك‌ياچندگروه‌وهرگروه‌داراي‌يك‌ياچندرشته‌اصلي‌است ‌وهررشته‌داراي ‌يك‌ياچندرشته‌مهارتي‌مي‌باشد.
دركليه‌رشته‌هاي‌مهارتي‌اين‌شاخه‌ 53واحدبه‌درسهاي‌عمومي‌وانتخابي‌وحدود 43واحدبه‌درسهاي‌مهارتي‌اختصاص‌دارد. واحدهاي‌آموزشي‌مربوطبه‌اين‌شاخه «هنرستان‌كاردانش» ناميده‌مي‌شوند.
تبصره‌ـدرصورتي‌كه‌واحدهاي‌درسهاي‌  مهارتي‌درهررشته‌  كمتراز 43واحدباشد حداقل‌ 20واحدبه‌درسهاي‌مهارتي‌اختصاص‌داده‌مي‌شودومابقي‌باتلفيق‌مناسبي‌از     درس هاي ‌اختصاصي‌،تكميل‌مهارت‌واختياري‌حسب‌نيازرشته‌مهارتي‌تكميل‌خواهدشد.

فصل‌دوم‌:واحدهاي‌درسي‌،طول‌مدت‌تحصيل‌،عناوين‌وجداول‌درسها

ماده‌ 4ـ آموزش‌دردوره‌متوسطه‌مبتني‌برنظام‌سالي‌واحدي‌است‌كهداراي‌ويژگيهاي‌زيرمي‌باشد: الف‌ـ فرآيندآموزش‌هردرس‌بطورپيوسته‌،درطول‌سال‌تحصيلي‌انجام‌مي‌شود.آموزش‌بعضي‌ازدرسهاي‌اختصاصي‌شاخه‌فني‌وحرفه‌اي‌درطول‌يك‌نوبت‌(اول‌يادوم‌) بصورت‌مستقل‌ارائه‌وارزشيابي‌‌مي‌شودمشروطبرآن‌كه‌برنامه‌اين‌قبيل‌درسهابه‌صورت ‌زوج‌ودردونوبت‌متوالي ‌ودرطول‌سال‌تحصيلي‌
تنظيم‌شود.درشاخه‌كار دانش‌،آموزش‌برخي‌ازاستانداردهاي‌مهارتي‌(درسهاي‌مهارتي‌)درطول‌سال‌تحصيلي‌به‌پايان‌مي‌رسدوارزشيابي‌آن‌نيزتايكماه ‌پس‌ازاتمام‌آموزش‌وياحداكثرتاپايان‌آن‌نوبت‌انجام‌مي‌شود.                                                         
ب‌ـ محتوي‌،ساعات‌آموزش‌وميزان‌تأثيرهردرس‌درمعدل‌گيري‌براساس‌تعدادواحدهاي‌آن‌درس‌مشخص‌مي‌شود.
ج‌ـ ارزشيابي‌درسال‌اول،‌پايه‌اي‌است‌وچنانچه‌دانش‌آموزضوابطارتقاءراكسب‌نكندبايدكليه‌درسهاي‌اين‌پايه‌راتكراركند. دـ ارزشيابي‌هريك‌ازدرسهاي‌پايه‌هاي‌دوم‌وسوم‌مستقل‌است‌وقبولي‌يامردودي‌درهردرس‌تأثيري‌برسايردرسهاندارد.

ماده‌ 5ـ 
مدت‌دوره‌آموزش‌3سال‌است‌وتعدادواحدهاي‌درسي‌موردنيازجهت‌اخذديپلم‌متوسطه‌حداقل‌96واحد مي‌باشد.
تبصره‌ 1ـ دانش‌آموزي‌كه‌درپايه‌اول‌مردودشودبارعايت‌سايرشرايطمي‌توانددوره‌متوسطه‌را درحداكثر 4سال‌تحصيلي‌درمدارس‌روزانه‌تحصيل‌كند.
تبصره‌ 2ـ ترك‌تحصيل‌ووقفه‌تحصيلي‌جزءسنوات‌تحصيلي‌،موضوع‌اين‌ماده‌محاسبه‌نمي‌شود.
تبصره‌ 3ـ دانش‌آموزاستثنايي‌كه‌درپايه‌اول‌دوسال‌مردودمي‌شودبارعايت‌سايرشرايطحداكثر 5سال‌مي‌توانددرواحدهاي‌آموزشي‌روزانه‌ادامه‌تحصيل‌دهد.

ماده‌ 6ـهرواحددرس‌نظري‌معادل‌يك‌ساعت‌آموزش‌درهفته‌براي‌طول‌سال‌تحصيلي‌ مي‌باشد.ساعات‌هرواحددرس‌عملي‌(كارگاهي‌،آزمايشگاهي‌،عمليات‌ميداني‌و...)معادل‌يك‌ونيم‌تاچهاربرابرساعات‌آموزشي‌يك‌واحددرس‌نظري‌است‌.
تبصره‌ـساعات‌آموزش‌هرواحددرس‌نظري‌وعملي‌درواحدهاي‌آموزشي‌تحت‌پوشش‌   سازمان‌آموزش‌وپرورش‌استثنايي‌تا 5/1برابرمفاداين‌ماده‌برابرشيوه‌نامه‌اي‌كه‌سازمان‌ مذكورابلاغ‌مي‌كندقابل‌افزايش‌است‌.

ماده‌ 7ـازاول‌مهرماه‌تاآخرشهريورماه‌سال‌بعديك‌سال‌تحصيلي‌محسوب‌مي‌شود. دوره‌آموزش‌ازاول‌مهرماه‌هسال‌آغاوحداقل‌تاپايان‌ارديبهشت‌ماه‌سال‌بعدادامه‌مي‌يابدوامتحانات‌پاياني‌نوبت‌دوم‌درخردادماه‌برگزارمي‌شود.
تبصره‌ 1ـ  طول‌سال‌تحصيلي‌براي‌دانش‌آموزسال‌سوم‌(موضوع‌ماده‌ 1ـ10)تاپايان‌دي‌ماه‌سال‌بعدافزايش‌خواهديافت‌.
تبصره‌ 2ـ درشاخه‌كاردانش‌،آن‌دسته‌ازاستانداردهاي‌مهارت‌(درسهاي‌مهارتي‌)كه‌آموزش‌آن ها تاپايان‌ارديبهشت‌ماه‌به‌اتمام‌نمي‌رسدارائه‌وتكميل‌آموزش‌مهارت‌وارزشيابي‌پايانيآنها  تاپايان‌شهريورماه‌همان‌سال‌تحصيلي‌بطوررايگان‌بلامانع‌است‌.
تبصره‌ 3ـ درشاخه‌فني‌وحرفه‌اي‌درس‌كارآموزي‌درطول‌تابستان‌پايه‌سوم‌بطوررايگان‌ارائه‌واجرامي‌شود.

ماده‌ 8ـ درهرسال‌تحصيلي‌كليه‌واحدهاي‌درسي‌هرپايه‌برابرجداول‌مربوط،به‌دانش‌آموزارائه‌مي‌شودوواحدهاي‌درسهاي‌انتخابي‌نيزباتوجه‌
به‌استعدادوعلاقه‌وي‌و امكانات‌واحدآموزشي ‌برابرشيوه‌نامه ‌مربوط،به‌اوارائه‌مي‌شود.
تبصره‌ 1ـ چنانچه‌درسهاي‌باقيمانده‌ازپايه‌دوم‌پيش‌نيازدرسهاي‌پايه‌سوم‌باشددانش‌آموزپايه‌سوم‌بايداين‌درسهارابارعايت‌ضوابطپيش‌نيازبه‌
همراه‌سايردرسهاي‌پايه‌سوم‌برابرمقررات‌وحداكثرتا 34واحدانتخاب‌كندوباقيمانده‌درسهاي‌پايه‌سوم‌رادرتابستان‌  همان‌سال‌انتخاب‌كند.
تبصره‌ 2ـ اگردانش‌آموزپايه‌سوم‌قبلاًازدرس‌پيش‌نيازنمره‌ 7تا   10 راكسب‌كرده‌باشد  انتخاب‌درسهاي‌پيش‌نيازواصلي‌به‌صورت‌همزمان‌ويادرسهاي‌اصلي‌مقدم‌بردرسهاي‌پيش‌نيازبراي‌وي‌بلامانع‌است‌.
تبصره‌ 3ـ چنانچه‌درسهاي‌باقيمانده‌ازپايه‌دوم‌پيش‌نيازدرسهاي‌پايه‌سوم‌نباشدانتخاب‌اين‌ درسهابه‌تابستان‌سال‌سوم‌موكول‌مي‌شود.
تبصره‌ 4ـ دانش‌آموزي‌كه‌درپايان‌سال‌دوم‌موفق‌به‌كسب‌نصاب‌قبولي‌ازدرسهاي‌كارگاهي‌  وعمليات‌ميداني‌درشاخه‌فني‌وحرفه‌اي‌واستانداردهاي‌مهارت‌(درسهاي‌مهارتي‌)درشاخه‌كاردانش‌نشودبايددرسهاي‌مذكوررادرپايه‌سوم‌يادوره‌تابستاني‌يادي‌ماه‌سال‌بعدصرفاً بصورت‌غيرحضوري‌انتخاب‌كندودرامتحان‌آن‌درسهاكه‌درخردادماه‌يا پايا ن دوره‌تابستاني‌ويادي‌ماه‌سال‌بعدبرگزارمي‌شودشركت‌كند. تعدادواحدهاي‌درسهاي‌مذكورمشمول‌سقف‌واحدهاي‌مجازپايه‌سوم‌نمي‌شود.
تبصره‌ 5ـ ارائه‌واحدهاي‌درسي‌درپايه‌دوم‌وسوم‌شاخه‌كاردانش‌مطابق‌جدول‌مواددرسي‌  هررشته‌مهارتي‌وبه‌تناسب‌شيوه‌اجرايي‌وامكانات‌بارعايت‌سايرضوابطومقررات‌در  اختيارمديرواحدآموزشي‌است‌. ليكن‌ارائه‌درسهاي‌عربي‌1/2،تعليمات‌ديني‌وقرآن‌ 2،زبان‌خارجه‌ 2درپايه‌دوم‌شاخه‌كاردانش‌الزامي‌است‌.

ماده‌ 9ـ چنانچه‌پس‌ازبرگزاري‌امتحانات‌خردادماه‌،بعضي‌ازدانش‌آموزان‌دريك‌ياچندماده‌درسي‌شرايطقبولي‌رااحرازنكننداين‌درسهادرتابستان‌مربوط
بصورت‌ذيل‌به‌آنان‌ارائه‌خواهدشد.
1ـ9ـ دانش‌آموزان‌پايه‌اول‌ودوم‌موضوع‌اين‌ماده‌موظفنددرامتحانات‌آن‌درسهايي‌كه‌ درشهريورماه‌برگزارمي‌شودشركت‌كنند. براي‌اين‌قبيل‌دانش‌آموزان‌برابرشيوه‌نامه‌مربوطدرتابستان‌،كلاسهاي‌تقويتي‌بصورت‌متمركزياغيرمتمركزتشكيل‌خواهدشد.
2ـ9ـ براي‌دانش‌آموزان‌سال‌سوم‌كه‌به‌هردليل‌موفق‌به‌گذراندن‌تعدادي‌ازدرسهاي‌پايه‌دوم‌يا سوم‌نمي‌شونددوره‌تابستاني‌اجرامي‌شود. برنامه‌آموزشي‌دراين‌دوره‌به‌مدت‌ 10هفته‌است‌كه‌ 8هفته‌آن‌به‌تشكيل‌كلاس‌درس‌اختصاص‌داردوبقيه‌مدت‌براي‌برگزاري‌  امتحانات‌واعلام‌نتيجه‌منظورمي‌شود.
 1ـ2ـ9ـ اين‌قبيل‌دانش‌آموزان‌مجازخواهندبوددراين‌دوره‌حداكثر 32واحدازدرسهاي‌باقيمانده‌راانتخاب‌كنندكه‌ازاين‌تعدادحداكثر 10واحدرامي‌توانندبصورت‌حضوري‌ومابقي‌رابصورت‌غيرحضوري‌انتخاب‌كنندودرانتخاب‌واحدهاي‌حضوري‌اولويت‌بادرسهايي‌است‌ كه‌دانش‌آموزان‌قبلاآنهاراانتخاب‌نكرده‌اند.
 2ـ2ـ9ـ انتخاب‌همزمان‌درسهاي‌پيش‌نيازواصلي‌براي‌دانش‌آموزان‌سال‌سوم‌دردوره‌تابستاني‌وامتحانات‌دي‌ماه‌بعدبارعايت‌سايرشرايطوضوابطبلامانع‌است‌.
 3ـ2ـ9ـ ساعات‌آموزش‌هفتگي‌درسهاي‌نظري‌وعملي‌دردوره‌تابستاني‌ 3برابرساعات‌آموزش‌هفتگي‌آن‌درسهادرطول‌سال‌تحصيلي‌است‌.
4ـ2ـ9ـ دوره‌تابستاني‌‌حتي‌المقدوردرواحدهاي‌آموزشي‌مربوطتشكيل‌خواهدشدوبرگزاري‌ آن بصورت  متمرکز ‌با برنامه‌ريزي‌‌ وهماهنگي‌‌قبلي‌ادارات‌آموزش‌وپرورش‌ناحيه‌‌يامنطقه،دريك‌ياچندواحدآموزشي‌بلامانع‌است‌.برگزاري‌اين‌دوره‌براي‌دانش‌آموزان‌رايگان‌است‌.
 5ـ2ـ9ـ ارائه‌درسهاي‌كارگاهي‌وعمليات‌ميداني‌درشاخه‌فني‌وحرفه‌اي‌واستانداردمهارت‌ (درسهاي‌مهارتي‌)درشاخه‌كاردانش‌دردوره‌تابستاني‌پايه‌سوم‌بصورت‌حضوري‌مجاز نمي‌باشد. ليكن‌باتوجه‌به‌ماهيت‌اين‌درسها،ادارات‌آموزش‌وپرورش‌مناطق‌مي‌توانند،براساس‌ضوابطي‌كه‌ازسوي‌دفاترآموزشي‌ذيربط 
اعلام‌مي‌شود،براي‌دانش‌آموزان‌دوره‌  فشرده‌تقويتي‌رايگان‌تشكيل‌دهند.

ماده‌ 10ـ دانش‌آموزسال سوم  چنانچه درپايان تابستان نيزموفّق به گذراندن برخي از درسهاي پايه دوم يا سوم نشود مي تواند درامتحانات ديماه شرکت کند وحداکثر 32 واحد از درسهاي باقيمانده را امتحان دهد.
 1-10- چنانچه اين قبيل دانش آموزان بخواهند در امتحانات ديماه همان سال مدارس روزانه شرکت کنند در فاصله زماني موضوع اين ماده از معافيت تحصيلي برخوردار خواهند بود.
 2-10- چنانچه اين قبيل دانش آموزان بلافاصله پس از دوره تابستاني قصد ادامۀتحصيل در واحدهاي آموزشي بزرگسالان را داشته باشند در نيمسال اوّل بصورت رايگان ادامه تحصيل خواهند داد.
 3-10- چنانچه پس از رشکت در امتحانات ديماه دانش آموز موضوع ماده موفّق به گذراندن برخي از درسها نشده باشد حقّ ادامۀتحصيل در واحدهاي آموزشي روزانه را ندارد و مي تواند برابر مقررات در واحد آموزشي بزرگسالان و يا بصورت داوطلب آزاد ثبت نام کند و ادامه تحصيل دهد.
 4ـ10ـ درشاخه‌فني‌وحرفه‌اي‌دوره‌بزرگسالان‌وامتحانات‌داوطلب‌آزادطبق‌ضوابطي‌كه‌توسطمعاونت‌آموزشي‌ابلاغ‌مي‌شودصرفاً براي‌آن‌عده‌ازدانش‌آموزاني‌كه‌شرايطتحصيل‌دردوره‌روزانه‌راازدست‌داده‌انددايروبرگزارمي‌شود.

ماده‌11ـ 
دانش‌آموزنمي‌توانددرسهايي‌راكه‌قبلانمره‌قبولي‌كسب‌كرده‌است‌بطورمجدد  انتخاب‌كند.([1])
تبصره‌ـ تكراردرسهاي‌پايه‌اول‌براي‌دانش‌آموزان‌مردودپايه‌اول‌الزامي‌مي‌باشد.
 
ماده‌ 12ـ ساعات‌حضوردانش‌آموزدربرنامه‌هاي‌آموزشي‌وپرورشي‌درهرهفته‌حداقل‌ 36ساعت‌است‌ودانش‌آموزموظف‌است‌درفاصله‌زماني‌شروع‌تاپايان‌برنامه‌آموزش‌روزانه‌درمحل‌واحدآموزشي‌حضورداشته‌باشد.
 1ـ12ـ ساعات‌برنامه‌هفتگي‌دانش‌آموزان‌شاخه‌هاي‌فني‌وحرفه‌اي‌وكاردانش‌براساس‌برنامه‌ مصوب‌هررشته‌حداكثر 48ساعت‌مي‌باشد.
 2ـ12ـ برنامه‌هفتگي‌واحدهاي‌آموزشي‌براي‌ 6روزهفته‌وهرروزحداقل‌ 6ساعت‌وحداكثر 8ساعت‌تنظيم‌مي‌شود.
تبصره‌افزايش‌ساعات‌برنامه‌هفتگي‌دانش‌آموزان‌مراكزآموزشي‌تابعه‌سازمان‌ملي پرورش استعدادهاي‌درخشان‌تا 42ساعت‌بلامانع‌است‌.

ماده‌ 13ـ مديرواحدآموزشي‌بايدبرنامه‌هفتگي‌پايه‌سوم‌رابه‌گونه‌اي‌تنظيم‌كندكه‌دانش‌آموزغيرازشرايطخاص‌،ساعات‌بدون‌برنامه‌نداشته‌باشد. مديرمي‌تواندباكسب‌  مجوزازاداره‌متبوع‌، كلاس‌باتعداد دانش‌آموزكمترازحدنصاب‌تعيين‌شده‌تشكيل‌دهد.

ماده‌ 14ـ حضورمرتب‌دانش‌آموزدرواحدآموزشي‌وكلاس‌درس‌درطول‌سال‌تحصيلي‌در  تمام‌ايامي‌كه‌واحدآموزشي‌رسماً دايرمي‌باشدالزامي‌است‌وبادانش‌آموزي‌كه‌غيبت‌مي‌كندبرابرمقررات‌انضباطي‌مندرج‌درآيين‌نامه‌اجرايي‌مدارس‌رفتارخواهدشد.([2]
 1ـ14ـ درشاخه‌هاي‌كاردانش‌وفني‌وحرفه‌اي‌دانش‌آموزي‌كه‌حسب‌موردبراي‌مهارت‌آموزي‌،كارورزي‌،وكارآموزي‌به‌مراكزخارج‌ازواحدهاي‌آموزشي ‌معرفي‌مي‌شودبرابربرنامه ‌تنظيمي‌ملزم‌به‌رعايت‌مفاداين‌ماده‌مي‌باشد.

ماده‌ 15ـ رسيدگي‌به‌مواردخاص‌آموزشي‌وپرورشي‌دانش‌آموزبرابرشيوه‌نامه‌اي‌كه‌توسطمعاونت‌آموزشي‌تهيه‌وبه‌تأييدكميسيون‌معين
‌شوراي‌عالي‌آموزش‌وپرورش‌خواهدرسيد برعهده‌شوراي‌مدرسه‌مي‌باشد.(
[3])

ماده‌ 16ـ عناوين‌درسهاي‌عمومي‌دوره‌متوسطه‌به‌تفكيك‌شاخه‌هاي‌تحصيلي‌همچنين‌عناوين‌درسهاي‌اختصاصي‌شاخه‌هاي‌نظري‌و
فني‌وحرفه‌اي‌به‌تفكيك‌پايه‌هاي‌تحصيلي‌  دررشته‌هاي‌مختلف‌به‌شرح‌جداول‌پيوست‌مي‌باشد.
تبصره‌ 1ـ عناوين‌رشته‌هاي‌مهارتي‌شاخه‌كاردانش‌وجداول‌مواددرسي‌هريك‌ازآنهابراساس‌شيوه‌نامه‌برنامه‌ريزي‌رشته‌هاي‌مهارتي‌شاخه‌كاردانش‌(مصوب‌هيأت‌اجرايي‌نظام‌جديدآموزش‌متوسطه‌)توسطمعاونت‌آموزشي‌تهيه‌واعلام‌مي‌شود.
 تبصره‌ 2ـ سازمان‌ملي‌پرورش‌استعدادهاي‌درخشان‌مي‌تواندحسب‌موردبه‌مطالب‌كتب‌درسي‌محتواي‌تكميلي‌اضافه‌كند.

ماده‌ 17- درس هاي ‌دوره ‌متوسطه ‌براساس ‌اهداف ‌و ماهيت‌آن ها به ‌شرح‌ ذيل‌تقسيم‌بندي‌مي‌شود.
 1ـ17-  درسهاي‌عمومي‌:درسهايي‌است‌كه‌آموختن‌آنهابراي‌ارتقاءبينش‌علمي‌، اجتماعي‌،اقتصادي‌،فرهنگي‌وسياسي‌دانش‌آموزدوره‌متوسطه‌ضرورت‌دارد. آن‌دسته‌     ازدرس هاي‌عمومي ‌كه‌ درتمام‌شاخه‌هاي‌متوسطه‌بامحتواي‌يكسان‌ارائه‌مي‌گردددرسهاي‌مشترك‌ناميده‌مي‌شود. تبصره‌ـ دانش‌آموزاستثنايي‌ازگذراندن‌بخش‌عملي‌درس‌آمادگي‌دفاعي‌معاف‌است‌ونمره‌بخش‌تئوري‌به‌عنوان‌نمره‌اين‌درس‌منظورخواهدشد.
 2ـ17-درسهاي‌اختصاصي‌: درسهايي‌است‌كه‌دانش‌آموزباگذراندن‌آنهاپايه‌عملي‌ياعلمي‌مناسبي‌براي‌ورودبه‌بازاركارواشتغال‌ياادامه‌تحصيل‌درسطوح‌عالي‌تررادر يك‌رشته‌ياگرايش‌خاص‌كسب‌مي‌كند.
 3ـ17- استانداردمهارت‌(درسهاي‌مهارتي‌):آن‌دسته‌ازدرسهاي‌اختصاصي‌شاخه‌كاردانش‌است‌كه‌ازطريق‌آنهامهارتهاي‌حرفه‌اي‌موردنيازبراي‌اشتغال‌به‌يك‌كارمفيدبه‌    صورت‌نظري‌وعملي‌براساس‌استانداردهاي‌مهارتي‌مربوطآموزش‌داده‌مي‌شود.
 4ـ17- سهاي‌انتخابي‌:درسهايي‌است‌كه‌باتوجه‌به‌تفاوتهاي‌فردي‌به‌منظورپرورش‌علايق‌واستعدادهاويارفع‌نيازهاي‌آموزشي‌دانش‌آموزتوسطوي‌ازبين‌مجموعه‌اي
‌ازدرسهاي‌فعاليت‌محور(درسهايي‌كه‌برفعاليت‌دانش‌آموزتأكيددارد)برابرشيوه‌نامه‌مربوطانتخاب‌مي‌شود. درسهاي‌انتخابي‌مشتمل‌برمواردذيل‌است‌:(
[4]
 1ـ4ـ17- درسهاي‌پرورشي([5]):درسهايي‌است‌‌كه‌‌به‌منظورتعميق‌‌باورهاي‌‌ديني‌،رشدفضائل‌ اخلاقي‌،تقويت‌مهارتهاي‌زندگي‌‌فردي‌‌واجتماعي‌ورشداستعدادهاي‌‌هنري‌،باتوجه‌‌به‌  استعدادوعلائق‌دانش‌آموزبه‌صورت‌فعاليت‌هاي‌خاص‌ومطابق‌باشيوه‌نامه‌مربوط ‌ارائه‌مي‌شود.
 2ـ4ـ17- درسهاي‌جبراني‌: درسهايي‌است‌كه‌به‌منظورجبران‌ضعف‌درسي‌دانش‌آموزوكاهش‌افت‌تحصيلي‌،بارعايت‌سرفصل‌درس‌هاي‌مربوط،ارائه‌مي‌شود.
 3ـ4ـ17درسهاي‌تكميلي‌: درسهايياست‌كه‌به‌منظورتوسعه‌وتعميق‌آموخته‌هاي‌دانش‌آموزوبا رعايت‌سرفصل‌درسهاي‌مربوط،ارائه‌مي‌شود. تبصره‌ـ سازمان‌ملي‌پرورش‌استعدادهاي‌درخشان‌مي‌تواندبارعايت‌ضوابطبراي‌دروس‌   انتخابي‌عناوين‌جديدتعيين‌كندوپس‌ازتأييدهيأت‌اجرايي‌نظام‌جديدآموزش‌متوسطه‌به‌دانش‌آموزان‌مراكزآموزشي‌تابعه‌خودارائه‌دهد.
 5ـ17- درسهاي‌تكميل‌مهارت‌:درسهايي‌است‌كه‌به‌منظورافزايش‌سطح‌اطلاعات‌ومهارتهاي‌موردنيازبراي‌ورودبه‌محيطكارصرفاًبه‌دانش‌آموزشاخه‌كاردانش ‌ارائه‌ مي‌شود.
 6-17-درسهاي‌اختياري‌:درسهايي‌است‌كه‌به‌تعدادواحدهاي‌موردنيازهريك‌از  رشته‌هاي‌شاخه‌كاردانش‌متناسب‌باماهيت‌وهدفهاي‌هررشته‌وحسب‌شرايطومقتضيات‌منطقه‌آموزشي‌برابر
ضوابطمربوطبه ‌دانش‌آموزشاخه‌كاردانش‌ارائه‌  مي‌شود.

فصل‌سوم‌:مقررات‌ثبت‌نام‌دانش‌آموزان‌

ماده‌ 18-بمنظوربرنامه‌ريزي‌،سازماندهي‌،نظارت‌وارزشيابي‌امورمربوطبه‌ثبت‌نام‌دانش‌آموزان‌همه‌ساله‌قبل‌ازشروع‌ثبت‌نام‌درادارات‌كل آموزش‌وپرورش‌ومناطق‌ونواحي‌آموزشي‌ستادي‌ مركب‌ازافرادذيربطباانتخاب‌وزيرنظرمديركل ‌يارئيس‌اداره‌  آموزش‌وپرورش‌تشكيل‌مي‌شود.

ماده‌ 19ـثبت‌نام‌دانش‌آموزورودي‌پايه‌اول‌باحضورپدريامادرياولي‌وي‌انجام‌مي‌گيرد  وحضوردانش‌آموزپايه‌هاي‌دوم‌وسوم‌براي‌ثبت‌نام‌وانتخاب‌رشته‌وواحددرسي‌در موعدمقررالزامي‌است‌. تبصره‌ 1ـدانش‌آموزي‌كه‌به‌دليل‌بيماري‌ياعلت‌هاي‌ديگرنمي‌تواندبراي‌ثبت‌نام‌درواحد آموزشي‌حضوريابدبايدامورثبت‌نام‌وانتخاب‌واحدوي‌درموعدمقررتوسطولي‌اوانجام‌شود.
تبصره‌ 2ـثبت‌نام‌وتحصيل‌مجدددانش‌آموزغيرمشمول‌كه‌ترك‌تحصيل‌داشته‌است‌بارعايت‌سايرشرايطبلامانع‌است‌.
تبصره‌ 3ـپذيرش‌وثبت‌نام‌دانش‌آموزان‌واجدشرايطدرشاخه‌هاي‌فني‌وحرفه‌اي‌وكاردانش‌براساس‌ظرفيت‌وتقاضاازطريق‌آزمون‌ورودي‌يامعدل ‌يامصاحبه‌ياتلفيقي‌ازآنهاكه‌توسط اداره‌كل‌آموزش‌وپرورش‌استان‌تعيين‌واعلام‌مي‌گرددانجام‌مي‌شود.
تبصره‌ 4ـثبت‌نام‌ازدانش‌آموزاستثنايي‌كه‌عليرغم‌محدوديت‌ومشكلات‌جسمي‌وياحسي‌       ازهوش‌به‌هنجاربرخورداربوده‌وبااستفاده‌ازخدمات‌خاص‌آموزشي‌وتوانبخشي‌مي‌توانددرمدارس‌عادي‌به‌تحصيل‌بپردازد(دانش‌آموزاستثنايي‌مشمول‌آموزش‌به‌روش‌تلفيقي‌)درواحدهاي‌آموزشي‌باارائه‌معرفي‌نامه‌ازمديريت‌/ اداره‌آموزش‌وپرورش‌استثنايي‌صورت‌مي‌گيرد.
تبصره‌ 5ـضوابطورودبه‌مراكزآموزشي‌تابعه‌سازمان‌ملي‌پرورش‌استعدادهاي‌درخشان‌و ادامه‌تحصيل‌دراين‌مراكزبرابرآئين‌نامه‌مصوب‌هيأتامناءسازمان‌خواهدبود.

ماده‌ 20ـثبت‌نام‌وتحصيل‌دانش‌آموزان‌درواحدهاي‌آموزشي‌به‌تفكيك‌جنسيت‌انجام‌مي‌گيرد.
موعدثبت‌نام‌:
ماده‌ 21ـثبت‌نام‌دانش‌آموزان‌ورودي‌پايه‌اول‌وسايردانش‌آموزان‌درهرسال‌تحصيلي‌ازنيمه‌دوم‌تيرماه‌تاحداكثرپايان‌شهريورماه‌وبراي‌دوره‌تابستاني
‌دانش‌آموزان‌پايه‌سوم‌درهفته‌  اول‌تيرماه‌هرسال‌صورت‌خواهدگرفت‌. تبصره‌ـثبت‌نام‌دانش‌آموزي‌كه‌باعذرموجه‌نتوانسته‌است‌درموعدمقررثبت‌نام‌كندباارائه‌مدارك‌معتبروتشخيص‌وصدورمعرفي‌نامه ‌توسطكميسيون‌خاص‌اداره‌آموزش‌و  پرورش‌محل‌مجازخواهدبود.
شرايطسني‌:
ماده22ـحداكثرسن‌ثبت‌نام‌درپايه‌هاي‌اول‌،دوم‌وسوم‌به‌ترتيب‌ 18،19و20سال‌تماماست‌(ملاك محاسبه‌سن‌دانش‌آموزبراي‌ثبت‌نام‌اول‌مهرماه‌هرسال‌خواهدبود).
تبصره‌ 1ـدانش‌آموزي‌كه‌درحين‌سال‌تحصيلي‌سن‌اوبه‌حداكثرسن‌مجازبرسداستثنائاًپايان‌همان‌سال‌تحصيلي‌(براي‌دانش‌آموزپايه‌سوم‌بارعايت‌تبصره‌يك‌ماده‌ 7)مي‌تواند  درواحدهاي‌آموزشي‌روزانه‌ادامه‌تحصيل‌دهد.
تبصره‌ 2ـحداكثرسن‌براي‌دانش‌آموزان‌استثنايي‌مشمول‌آموزش‌به‌روش‌تلفيقي‌درهريك‌  ازپايه‌هاي‌تحصيلي‌دوره‌متوسطه‌دوسال‌بيشترازحداكثرسن‌دانش‌آموزعادي‌مي‌باشد.
مدارك‌موردنياز:
ماده‌ 23ـمدارك‌موردنيازبراي‌ثبت‌نام‌دانش‌آموزبه‌شرح‌زيراست‌:
پايه‌اوّل‌:
الف  ـ تصويرصفحه‌اول‌شناسنامه‌كه‌بااصل‌آن‌مطابقت‌داشته‌باشدودرصورت‌وجودتغييرات‌واصلاحات‌درشناسنامه‌تصويرصفحه‌آخرنيزضروري‌است‌ ولازم‌است ‌شناسنامه‌دانش‌آموزي‌كه‌به‌سن‌ 15سال ‌تمام‌ رسيده‌است‌عكس‌دارباشد. 
ب -  عكس‌به‌تعدادموردنياز
ج‌- گواهي‌نامه‌پايان دوره‌راهنمايي‌تحصيلي‌ياگواهي‌موقت‌قبولي‌سال‌‌سومدوره‌  راهنمايي‌تحصيلي‌
د -  توصيه‌نامه‌دوره‌راهنمايي‌تحصيلي‌يانمون‌برگ(
[6])ويژه‌جايگزين‌آن‌
ﻫـ - معرفي‌نامه‌ازواحدآموزشي‌استثنايي‌مبدأيامديريت‌/ اداره‌آموزش‌وپرورش‌استثنايي‌ استان‌مبني‌برنوع‌وميزان‌معلوليت‌براي‌دانش‌آموزاستثنايي‌مشمول‌آموزش‌به‌روش‌تلفيقي‌
پايه‌دوم‌وسوم‌:
الف  ـ مدارك‌مربوطبه‌پايه‌اول‌
ب ‌ـ  كارنامه‌سال‌ياسال‌هاي‌قبل‌دوره‌متوسطه‌ونمون‌برگ‌شماره‌يك‌هدايت‌تحصيلي‌
ج ‌ـ  كارنامه‌هاي‌تطبيق‌براي‌دانش‌آموزان‌تطبيقي‌

ماده‌ 24-اتباع‌بيگانه‌وفرزندان‌آنان‌،پناهندگان‌ورانده‌شدگان‌ديگركشورهابراي‌ثبت‌نام‌بايدپروانه‌اقامت‌معتبر،دفترچه‌پناهندگي‌وسايرمداركي‌كه‌توسط مراجع‌ذيربطتعيين‌مي‌شودراارائه‌دهند.

ماده‌25-كارنامه‌هاوگواهي‌هاي‌تحصيلي‌صادره‌ازواحدهاي‌آموزشي‌باامضاي‌متصدي‌اموردفتري‌(يافردي‌كه‌عهده‌داراين‌مسؤوليت‌مي‌باشد)ومهروامضاي‌مديرواحدآموزشي‌داراي‌اعتبارخواهدبود.([7])
تبصره‌ 1-صدورتأييديه‌ارزش‌تحصيلي‌به‌عهده‌اداره‌آموزش‌وپرورش‌منطقه‌مي‌باشد.
تبصره‌ 2-صدورگواهي‌نامه‌پايان‌ تحصيلات دوره متوسّطه برابر مصّوبه شوراي عالي آموزش   وپرورش انجام مي‌گيرد.

  شرايط ثبت‏نام و تحصيل دانش‏آموزان مشمول نظام وظيفه عمومي:

 ماده 26-دانش‏آموز پسر از اوّل فروردين ماه سالي كه در آن سال وارد سن 19 سالگي مي‏شود مشمول نظام وظيفه شناخته مي‏شود.

 ماده 27-ملاك رسيدگي به وضع مشموليت دانش‏آموز تاريخ تولّد مندرج در شناسنامه اوليه وي است و تغييرات بعدي ملاك عمل نخواهد بود ليكن براي دانش‏آموزي كه شناسنامه اوليه او به حكم دادگاه باطل شده است شناسنامه جديد ملاك قرارخواهدگرفت.

ماده 28-چنانچه دانش‏آموزي پس از ثبت‏نام، از ابتدا و يا در طول سال تحصيلي باعذر موجّه غيبت كند و اين غيبت تا پايان سال تحصيلي ادامه يابد و در امتحان هيچيك از درسها در خردادماه و شهريورماه شركت نكند آن سال تحصيلي براي دانش‏آموز وقفه تحصيلي  محسوب مي‏شود. وقفه تحصيلي و غيبت موجّه ترك تحصيل تلقي نمي‏شود. تشخيص  يبت موجّه براساس دلايل و مدارك ارائه شده با مدير واحد آموزشي است.

 ماده 29-دانش‏آموز مشمول نظام وظيفه كه سه ماه و بيشتر بطور متوالي غيبت‏غيرموجّه و يا بدون اطلاع قبلي داشته باشد بعنوان ترك تحصيل از واحد آموزشي اخراج مي‏شود. مدير واحد آموزشي موظّف است مراتب ترك تحصيل اين قبيل افراد را برابر مقررات از طريق اداره آموزش و پرورش به حوزه‏هاي وظيفه عمومي محل اعلام كند.
 1-29-چنانچه دانش‏آموز واجد شرايط درموعد مقرّر برابر ضوابط در واحد آموزشي ثبت‏نام نكند مدير واحدآموزشي موظّف است برابر مفاد اين ماده ترك تحصيل دانش‏آموز رااعلام كند.

 ماده 30-شركت در امتحانات داوطلب آزاد (متفرقه) از نظر مقرّرات نظام وظيفه عمومي ترك تحصيل تلقي مي‏شود.

ماده 31- ثبت نام و تحصيل‌ دانش‏آموز مشمول  كه‌ ترك  تحصيل  داشته ‌است  مجاز نيست  و صرفاً درصورت رفع ممنوعیت قانونی ازنظر نظام‌ وظيفه ‌عمومي ، ادامه تحصيل ‌وي ‌بلامانع است. 
تبصره -دانش‏آموزي كه دفترچه آماده بخدمت (بدون مهر غيبت) گرفته است چنانچه‏تاريخ اعزام مندرج در دفترچه وي حدّاقلّ تا پايان خردادماه آن سال تحصيلي باشد مي‏تواند با رعايت ساير شرايط در همان سال تحصيلي ثبت‏نام كند و ادامه تحصيل دهد.

 ماده32-مديرواحدآموزشي پسرانه بايدمشخصات كلّيّه دانش‏آموزان مشمول نظام‏وظيفه را كه به تحصيل اشتغال دارند، بطور انفرادي و براي هر مشمول فقط يكبار بمنظوراستفاده ازمعافيت تحصيلي برابر مقرّرات از طريق اداره آموزش و پرورش مربوط به حوزه‏هاي نظام وظيفه محل اعلام كند(اين موضوع شامل دانش‏آموزان داراي نقص عضوواستثنايي نيزمي‏شود)

ماده 33-مديرواحدآموزشي موظّف  است  مراتب  ترك  تحصيل وفراغت ازتحصيل دانش‏آموزان مشمول خود رابرابرمقرّرات ازطريق اداره ‏آموزش وپرورش متبوع‏ به‏حوزه‏هاي نظام وظيفه  اعلام‏كند.

 ماده 34-دانش‏آموزي كه ازمعافيت تحصيلي استفاده مي‏كند درصورتي كه قصدادامه تحصيل در واحدهاي آموزشي بزرگسالان را داشته باشد نيازي به اعلام ترك تحصيل وي به حوزه نظام وظيفه نمي‏باشد.

 ماده 35-دانش‏آموزان اَتباع بيگانه كه برابر مقرّرات در واحدهاي آموزشي ايراني‏تحصيل مي‏كنند مشمول قانون وظيفه عمومي نمي‏باشند.

 شرايط انتقال دانش‏آموز: 
 ماده 36-انتقال دانش‏آموز درطول سال تحصيلي ازيك واحدآموزشي به واحدآموزشي ديگر با موافقت اداره آموزش وپرورش «مقصد»وحداكثر تايكماه قبل از شروع امتحانات پاياني نوبت دوم بلامانع است.دراين صورت مدارك،پرونده تحصيلي ونمرات مربوط به آزمونهاي طول سال تحصيلي وي بايد پس از مهروامضاء واحدآموزشي مبدأ ،به موقع به واحدآموزشي «مقصد»ارسال شود.انتقال دانش‏آموز درمحدوده يك منطقه آموزشي باهماهنگي دوواحدآموزشي مبدأ و مقصد بارعايت مقررات درمهلت تعيين شده بلامانع  است.(
[8])
 1-36-پرونده تربيتي - تحصيلي دانش‏آموز بصورت محرمانه بايد به واحد آموزشي «مقصد» ارسال شود. 
 تبصره -انتقال دانش‏آموزان مراكز آموزشي تابعه سازمان ملي پرورش استعدادهاي‏درخشان صرفاً با موافقت سازمان خواهدبود.

 ماده 37-مدير واحد آموزشي بايد كلّيّه مدارك دانش‏آموزي كه با گواهي موقّت ثبت‏نام كرده است را حدّاكثر تا پايان مهرماه بصورت مكتوب از محلّ تحصيل قبلي وي درخواست كند. مدير واحد آموزشي مبدأ نيز بلافاصله پس از وصول درخواست، بايد كلّيّه مداركِ تحصيلي دانش‏آموزِ منتقل شده خود را پس از تكميل برابر مقرّرات به واحد آموزشي  مقصد ارسال كند.

 ماده 38-  چنانچه مدارك تحصيلي دانش‏آموز در موعد مقرّر در واحد آموزشي‏مقصد كامل نشود و به تبع آن براي دانش‏آموز حقي ايجاد و يا از وي حقي تضييع شود مسؤوليّت ناشي از آن حسب مورد بعهده مديران واحدهاي آموزشي مبدأ يا مقصد مي‏باشد.

  ساير موارد: 
 ماده 39-مدير واحد آموزشي موظف است حداكثر تا يك ماه پس از شروع سال‏تحصيلي پرونده تحصيلي تمامي دانش‏آموزان از جمله دانش‏آموزان جديد خود را مورد رسيدگي قرار دهد و در صورت مشاهده نقص پرونده درصدد رفع نقص برآيد و چنانچه دانش‏آموزي برخلاف مقرّرات به يك رشته تحصيلي هدايت شده، يا به پايه تحصيلي بالاتر ارتقاء يافته و يا در درس ها قبول اعلام شده باشد نسبت به تعيين وضعيت استحقاقي وي اقدام كند. ليكن چنانچه بعد از موعد مذكور موارد نقص پرونده مشاهده شود لازم است پرونده دانش‏آموز مربوط برابر مقرّرات جهت اقدام بعدي به اداره آموزش و پرورش متبوع ارسال شود.

 ماده 40-دانش‏آموزي كه در پايه اوّل دو سال مردود مي‏شود حقّ ادامه تحصيل در واحد آموزشي روزانه در آن پايه را ندارد. چنين دانش‏آموزي درصورت تمايل مي‏تواند در واحد آموزشي بزرگسالان و يا بصورت داوطلب آزاد (متفرقه) ثبت‏نام كند و ادامه تحصيل دهد. 
 تبصره -دانش‏آموز استثنايي كه در پايه اول سه سال مردود مي‏شود حق ادامه تحصيل‏در واحدهايآموزشي روزانه را ندارد.

 ماده 41-دفتر آمار دانش‏آموزان حدّاكثر تا يكماه پس از شروع سال تحصيلي يا دوره تابستاني   بايد تكميل و توسّط مدير واحد آموزشي با نظارت اداره آموزش و پرورش مربوط (براي مراكز آموزشي تابعه سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان با نظارت سازمان مذكور) برابر مقرّرات مسدودشود.

 ماده 42-در شاخه كاردانش، معرفي دانش‏آموزان به مراكز آموزش مهارت خارج ازآموزش و پرورش توسّط مديرواحدآموزشي بارعايت ضوابطي كه ازطريق دفتركاردانش و آموزش هاي مهارتي به ادارات كلّ آموزش وپرورش استانها ابلاغ مي‏گرددانجام خواهد شد

فصل چهارم :ضوابط سنجش و ارزشيابي پيشرفت تحصيلي دانش‏آموزان‏

 ماده 43- تعريف و اهداف: 
 ارزشيابي، داوري و قضاوت در مورد آموخته‏ها و تغيير رفتار دانش‏آموز در جهت نيل به هدفهاي آموزشي و پرورشي است كه از طريق سنجش و اندازه‏گيري حاصل مي‏شود ارزشيابي بخش جدايي‏ناپذير فرايند ياددهي - يادگيري است و در موقعيّت‏هاي مختلف و متعدّد انجام مي‏گيرد. 
 ارزشيابي‏در آموزش متوسّطه به منظور تحقّق اهداف زير انجام مي‏شود: 
 1- بررسي و تعيين ميزان پيشرفت آموزشي و پرورشي و تغييرات رفتاري‏دانش‏آموز. 
 2- آگاه كردن دانش‏آموز از ميزان پيشرفت آموزشي و پرورشي خود و آگاهي‏اولياي وي از وضعيت تحصيلي فرزندشان.
3-تشخيص نارسايي‏هاي يادگيري دانش آموز وبرنامه‏ريزي به منظور رفع آنها.
4-تشخيص استعداد و علاقه دانش‏آموز به منظور راهنمايي آنان در امور شغلي وتحصيلي آينده.
5-تقويت انگيزه وروحيه تلاش وايجاد رقابتهاي سالم در دانش‏آموز.
6-سنجش كيفيّت و محتواي برنامه‏ها وعوامل مؤثّر در آموزش از طريق تحليل نتايج ارزشيابي‏ها به منظور يافتن نارسائيها و رفع آنها.
7-حصول اطمينان از تحقّق شرايط لازم در دانش‏آموز بمنظورارتقاء به مراحل تحصيلي و يا سطوح مهارتي بالاتر.

 ماده 44-ارزشيابي از آموخته‏هاي دانش‏آموز در هر درس به سه صورت ورودي، تكويني و پاياني و با اهداف مشخص شده ذيل به عمل مي‏آيد: 
 الف - ارزشيابي ورودي (آغازين) به منظور آگاهي از تواناييها و آمادگي‏هاي قبلي‏دانش‏آموز براي شروع مناسب فرايند ياددهي - يادگيري و جبران نارسائي‏ها وكاستي‏هاي احتمالي دانش‏آموز در آغاز سال تحصيلي توسّط معلّمان انجام مي‏گيرد. 
 ب - ارزشيابي تكويني (مستمر) به منظور تقويت اعتماد به نفس، تحكيم‏آموخته‏هاي دانش‏آموز، آگاهي معلّمان از نقاط قوّت و ضعف درسي و نحوه‏عملكرد دانش‏آموز در فرايند ياددهي- يادگيري و پرورش روحيه تحقيق ، تفكّر، تلاش ،  ابتكار و فعاليّت‏هاي گروهي، تدارك بازخورد مناسب به‏معلّمان، دانش‏آموزان، اولياء واتخاذ روشهاي مناسب به منظور بهبود فرايند ياددهي - يادگيري انجام مي‏شود. 
 ج - ارزشيابي پاياني (تراكمي) به منظور حصول اطمينان از ميزان تحقّق هدفهاي‏آموزشي و پرورشي و حصول اطمينان لازم براي احراز شرايط قبولي در هردرس انجام مي‏گيرد.  

 ماده 45-ارزشيابي تكويني به صورت مستمرازنحوه مشاركت دانش‏آموز درفعاليّت‏هاي ياددهي - يادگيري و به شيوه هاي گوناگون و باتكيه بر آزمونهاي كتبي، شفاهي، عملي، بررسي تكاليف فردي و گروهي، فهرست‏وارسي مشاهده رفتار، ميزان فعاليّت، تلاش، ابتكارو خلاقيّت و ... انجام مي‏گيرد و نمره اين ارزشيابي‏ها در هر مادّه درسي در هر سال تحصيلي در دو نوبت تعيين و منظور مي‏شود. 
 تبصره -براي درسهائي كه دردوره تابستاني ارائه مي‏شودودرسهائي ازشاخه فنّي وحرفه‏اي كه فقط‌درطول يك نوبت ارائه مي‏شوندنمره‌ارزشيابي مستمريك‌بارتعيين ومنظورمي‏شود.

 ماده 46-ارزشيابي پاياني در طول سال تحصيلي در دو نوبت اوّل ودوم انجام مي‏شود. ارزشيابي پاياني نوبت اوّل از حدود پنجاه درصد اوّل محتواي برنامه درسي در دي ماه و ارزشيابي پاياني نوبت دوم از تمام محتواي برنامه درسي (5 نمره از محتواي نيمه اوّل برنامه درسي و 15 نمره از محتواي نيمه دوم برنامه درسي) در خردادماه بعمل مي‏آيد. 
 تبصره 1-ارزشيابي پاياني دوره تابستاني وشهريورماه و دي ماه و همچنين امتحانات نهايي و درسهاي غيرحضوري از كلّيّه محتواي برنامه درسي  بعمل مي‏آيد. 
 تبصره 2-در شاخه فنّي و حرفه‏اي نمره هر نوبت درسهائي كه آموزش آن در طول نوبت اوّل يا دوم ارائه مي‏شود بعنوان نمره پاياني آن درس منظور مي‏شود. 
 تبصره 3-در شاخه فنّي و حرفه‏اي شيوه‏نامه نحوه ارزشيابي درسهاي كارگاهي، آزمايشگاهي و عمليّات ميداني توسّط دفتر ستادي مربوط تهيّه و ابلاغ مي‏شود. 
 تبصره 4-در شاخه كاردانش، ارزشيابي پاياني هر استاندارد مهارت (درسهاي مهارتي) پس از اتمام آموزش آن در دو بخش نظري و عملي از كلّيّه محتواي آن استاندارد يا درس مهارتي توسّط يا با نظارت دستگاه متولي مربوط بعمل مي‏آيد. و چنانچه دانش‏آموزي از يكي از بخشهاي نظري يا عملي استانداردهاي مهارتي (درسهاي مهارتي) نمره قبولي كسب كند اين نمره تا اخذ نمره قبولي از بخش ديگر معتبر خواهدبود.

 ماده 47-ارزشيابي درسهاي انتخابي به صورت مستمرّ از مجموعه فعاليّت‏هاي‏دانش‏آموز در طول هر نوبت انجام مي‏شود و ارزشيابي پاياني ندارد.

 ماده 48-دانش‏آموز پايه سوم هر يك از شاخه‏هاي تحصيلي چنانچه تا پايان تابستان‏موفّق به گذراندن درسهاي پايه سوم اعم از نهايي و غيرنهايي و باقيمانده درسهاي پايه دوم نشود مي‏توانددر امتحانات دي ماه شركت كند چنانچه پس از برگزاري امتحانات دي ماه موفّق به گذراندن كلّيّه واحدهاي درسي رشته مربوط نشود مي‏تواند برابر مقرّرات هريك از شاخه‏ها، در دوره متوسّطه بزرگسالان و يا بصورت داوطلب آزاد ثبت‏نام  و نسبت به گذراندن باقيمانده درسهاي خود اقدام كند.

 ماده 49-برنامه امتحانات پاياني غيرنهائي نوبت اول، دوم، دوره تابستاني،شهريور ماه و دي ماه توسّط واحد آموزشي باعنايت به تقويم اجرايي تنظيم و امتحانات با همكاري مشترك كاركنان آموزشي و اداري واحد آموزشي و زيرنظر مدير انجام مي‏شود. طرح سؤالها (بجز امتحانات نهايي و هماهنگ) برعهده معلّمان مربوط مي‏باشد. 
 تبصره 1-در شاخه كاردانش، برنامه امتحانات پاياني استانداردهاي مهارت كه در واحدهاي آموزشي ارائه مي‏شود توسّط اداره كلّ آموزش و پرورش استان با همكاري دستگاه متولّي   مربوط تنظيم و امتحانات (نهايي يا هماهنگ) با نظارت يا توسّط دستگاه متولي استاندارد  مهارت براساس موافقت‏نامه همكاري بين وزارت آموزش و پرورش و دستگاه مربوط   انجام خواهدشد. 
 تبصره 2-چنانچه معلّم مربوط ظرف مدّت 5 روز پس از انجام امتحان هر درس‏اوراق امتحاني را به هر علّتي تصحيح نكند مدير واحد آموزشي ضمن گزارش موضوع به اداره آموزش و پرورش متبوع بايدبه تشخيص خوداوراق امتحاني راجهت تصحيح دراختيار يكي از معلّمان واجد شرايط قراردهد.

 ماده 50-اوراق امتحانات داخلي (نوبت دوم، دوره تابستاني، شهريور ماه و دي ماه) بايد توسّط معلّم مربوط زيرنظر مدير در محل واحد آموزشي تصحيح شود. 
 تبصره 1- مديرواحد آموزشي مي‏تواند با مسؤوليّت خود اوراق امتحاني راجهت‏ تصحيح درخارج ازمحل واحد آموزشي، دراختيارمعلّمان قرار دهد. 
 تبصره 2 -در صورت انتقال معلم، اوراق امتحانات داخلي دانش‏آموزان بنا به‏تشخيص مدير توسّط يكي از معلّمان رشته مربوط تصحيح مي‏شود.

 ماده 51-نمرات ارزشيابي‏هاي تكويني وپاياني هرنوبت امتحاني داخلي را بايدتوسّط معلّم مربوط بدون خدشه و قلم خوردگي در برگ ريزنمرات ثبت كند و پس از امضاء و درج تاريخ بلافاصله، به دفتر واحد آموزشي تحويل دهد. نمرات ارزشيابي تكويني دو هفته قبل از شروع امتحانات پاياني و نمرات ارزشيابي پاياني حدّاكثر يك هفته بعد از انجام امتحانات هر درس در آن نوبت بايد به دفتر واحد آموزشي تحويل شود. 
 تبصره -نمرات ارزشيابي مستمر بايد در طول هر نوبت و قبل از امتحانات پاياني به‏اطلاع دانش‏آموز و ولي او برسد.
1-51-در شاخه كاردانش، فهرست مشخصات و ريزنمرات ارزشيابي پاياني استانداردهاي مهارت (درسهاي مهارتي) پس از تأييد دستگاه متولّي استاندارد مهارت در هر سال تحصيلي  همانند ريزنمرات ساير درسها در دو نسخه صحافي و يك نسخه در اداره منطقه و يك نسخه در واحد آموزشي به طور دائم نگهداري مي‏شود.

 ماده 52-معاونت آموزشي وزارت آموزش وپرورش و اداره كلّ آموزش و پرورش‏استان مي‏توانند در امتحان پاياني نوبت دوم يا دوره تابستاني و شهريور ماه يك يا دو ماده درسي پايه‏هاي اوّل و دوم را به صورت هماهنگ برگزار كنند. 
 تبصره -طراحي سؤال امتحاني موضوع اين ماده براي مراكز آموزشي تابعه سازمان‏ملي پرورش استعدادهاي درخشان به سازمان مذكور واگذار مي‏شود.

 ماده 53-امتحانات پاياني نوبت دوم، دوره تابستاني و دي ماه درسهائي از پايه سوم متوسّطه (برابر جدول پيوست) به صورت امتحان نهايي با برنامه امتحاني و سؤالهاي هماهنگ كه بوسيله  اداره كلّ سنجش و ارزشيابي تحصيلي تهيه و طرح مي‏شود زيرنظر اداره كلّ آموزش و پرورش استان و بوسيله عوامل اجرايي امتحاني كه از طرف اداره آموزش و پرورش شهرستان / منطقه / ناحيه مربوط معين مي‏شود، برگزار مي‏شود. 
 تبصره 1- اداره كلّ سنجش وارزشيابي تحصيلي برنامه امتحانات نهايي وهماهنگ راتا دو ماه قبل ازآغاز امتحانات مربوط تنظيم و ابلاغ مي‏كند. 
 تبصره 2 -در كلّيّه مراحل مربوط به امتحانات ادارات كلّ آموزش وپرورش استانها و اداره كلّ آموزش و پرورش مدارس خارج از كشور ملزم به همكاري بااداره كلّ سنجش و ارزشيابي تحصيلي مي‏باشند.
تبصره 3-معلّماني‌كه درسهاي مربوط‌به‌امتحانات‌نهايي‌راتدريس‌مي‏كنندموظّفندحدّاكثردوروز پس از برگزاري امتحان درس‌مربوط،باتشخيص‌وبرابرابلاغي‌كه‌ازطرف‌ادارهآموزش و پرورش منطقه  صادرمي‏شود،به‌حوزه‏هاي تصحيح‌مراجعه‌كنندوحدّاقلّ به تعداد دانش‏آموزان‌خودنسبت‌به‌تصحيح اوراق امتحاني‌همان درس‌بادريافت‌حقّ‏الزّحمه اقدام نمايند. در صورتي كه معلمي براي تصحيح اوراق اقدام نكندموضوع‌ازسوي‌رئيس حوزه‌تصحيح مروبط به اداره آموزش و پرورش محل گزارش ‌تابرابرمقرّرات‌با‌وي‌رفتارشود. 
 تبصره 4 -نمرات امتحانات نهايي حدّاكثرده روز پس از برگزاري آخرين امتحان بايداز سوي رئيس حوزه تصحيح بوسيله اداره آموزش وپرورش منطقه به واحدهاي آموزشي محل تحصيل دانش‏آموز اعلام شود. 
 تبصره 5 -سؤالهاي امتحانات نهايي در مورد دروس عربي (3) ، زبان خارجي (3) ، تعليمات ديني و قرآن (3) براي دانش‏آموزان ناشنوا توسط اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي و با مشاركت و همكاري سازمان آموزش و پرورش استثنايي و با استفاده از دبيران واجد شرايط و مجرب بصورت ويژه طراحي و براساس برنامه‏ريزي اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي در اختيار حوزه‏هاي امتحاني آنان قرار خواهدگرفت.

 ماده 54-مدير واحد آموزشي موظّف است فهرست مشخصات دانش‏آموزان واجدشرايط را باقيد مواد درسي كه بايد آنها را به صورت امتحان نهايي بگذرانند به همراه نمرات نوبت اوّل و ارزشيابي تكويني نوبت دوم آن درسها در برگهاي نمونه‏اي كه از سوي اداره كلّ سنجش و ارزشيابي تحصيلي اعلام مي‏شود تنظيم كند و تا يك هفته قبل از شروع امتحانات نهايي نوبت دوم، دوره‏تابستاني، شهريورماه و دي ماه به اداره آموزش و پرورش منطقه تحويل  دهد. 
 تبصره 1-  مدير واحد آموزشي شاخه كاردانش موظّف است فهرست مشخصات‏دانش‏آموزان واجدشرايط را با قيد عنوان استاندارد مهارت مطابق برگهاي مربوط تنظيم و حدّاكثر يكماه قبل از پايان آموزش آن استاندارد به اداره آموزش و پرورش شهرستان/ناحيه/منطقه تحويل دهد. اداره آموزش و پرورش نيز بايد درخواستهاي مربوط به انجام آزمونهاي مهارت را حدّاكثر بيست روز قبل از پايان آموزش مهارت به اداره كلّ آموزش وپرورش استان ارسال كندواداره كلّ آموزش و پرورش استان نيزبايد حدّاكثرده روزقبل ازاتمام آموزش مهارت فهرست مشخصات دانش ‏آموزان رابه دستگاه متولّي استانداردمهارت ارسال‏كند.
 تبصره 2-  امتحانات عملي غيركتبي و كارگاهي درسهاي غيرنهايي توسّط واحدآموزشي و درسهاي نهايي، توسّط افراد واجد شرايطي كه از سوي اداره آموزش و پرورش انتخاب مي‏شوند قبل از برگزاري امتحانات كتبي و در واحد آموزشي برگزار مي‏شود. 
 تبصره 3-در شاخه كاردانش چنانچه دانش‏آموز گواهي‏نامه مهارت ارائه دهد پذيرش‏اين قبيل گواهي‏نامه‏هاي مهارتي به شرط آنكه مشخصات آنها دررشته مهارتي مربوط تعريف شده باشد پس از تأييد مرجع صادركننده گواهي‏نامه، به ميزان واحدهاي تعيين شده با رعايت ساير ضوابط بلامانع‏است.

ماده 55- نمره هر درس در نوبت اوّل از مجموع نمره ارزشيابي مستمر با ضريب 1 و نمره ارزشيابي پاياني با ضريب 2 و در نوبت دوم از مجموع نمره ارزشيابي مستمر با ضريب 1 و نمره ارزشيابي پاياني با ضريب 6 بدست مي‏آيد. 
 نمره سالانه هر درس برابر جدول ذيل محاسبه مي‏شود.

نوبت اول

نوبت دوم

نمره سالانه

نمره ارزشيابی مستمر

نمره ارزشيابی پايانی

نمره ارزشيابی مستمر

نمره ارزشيابی پايانی

مجموع نمرات ارزشيابی ها با ضريب تقسيم بر ده 

ضريب 1 

ضريب 2 

 ضريب 1

ضريب 6







 1-55-نمره هر درس در دوره تابستاني از مجموع نمره ارزشيابي مستمر با ضريب 1 و نمره   ارزشيابي پاياني با ضريب 4 بشرح جدول محاسبه مي‏شود.

نمره ارزشيابي مستمر

نمره ارزشيابي پاياني

نمره درس دوره تابستاني‏

ضريب 1

ضريب 4

مجموع نمرات ارزشيابي‏ها با ضريب تقسيم بر پنج‏


 

تبصره 1-
نمره درسهائي كه صرفاً ناظر بر فعاليت ضمن سال دانش‏آموز مي‏باشد و ارزشيابي   پاياني ندارد از قبيل درسهاي كارگاهي، آزمايشگاهي، عمليّات ميداني و انتخابي برمبناي ارزشيابي‏هاي مستمر از فعاليت دانش‏آموز در هر نوبت توسّط معلّم مربوط تعيين مي‏شود و نمره سالانه اين درسها براساس ميانگين نمرات نوبت اوّل و دوم تعيين مي‏شود. 
 تبصره 2 -نمرات ارزشيابي استاندارد مهارت در شاخه كاردانش (اعم از حضوري ياغيرحضوري) و درسهاي غيرحضوري و شهريور ماه و دي ماه همان نمره امتحان پاياني بدون ضريب خواهد بود. 
 تبصره 3-در محاسبه نمره سالانه و نمره درس دوره تابستاني با ضرايب فوق‏الذكرعدد اعشاري نمرات به شرح ذيل تغيير مي‏يابد و در برگ ريزنمرات ثبت و محاسبه مي‏شود:
1- كمتر از 25/0 به 25/0 
 2-از 26/0 تا 49/0 به 50/0
3-از 51/0 تا 74/0 به 75/0
4-از 76/0 تا 99/0 به يك

ماده 56- نمره هر يك از امتحانات پاياني وارزشيابي‏هاي مستمر دانش‏آموز در هردرس از صفر تا بيست است. 
 تبصره -در شاخه كاردانش، نمرات ارزشيابي استاندارد مهارت (درسهاي مهارتي)قبل از ثبت به تفكيك بخش نظري وعملي برمبناي صفر تا بيست محاسبه‏مي‏شود.

 ماده 57-نصاب قبولي در هر درس نمره 10 و در درسهاي كارگاهي، آزمايشگاهي وعمليّات    ميداني و برخي از درسهاي اختصاصي شاخه فنّي و حرفه‏اي 12 است. (عناوين درسهاي اختصاصي توسّط دفتر برنامه‏ريزي و تأليف آموزشهاي فنّي و حرفه‏اي و كاردانش تعيين و از سوي معاونت آموزشي اعلام مي‏شود) در شاخه كاردانش نصاب قبولي در استاندارد مهارت در بخش نظري و عملي توسّط دستگاه متولّي استاندارد مهارت تعيين مي‏شود. 
 تبصره 1-چنانچه نمره سالانه دانش‏آموزي در درسهاي انتخابي كمتر از 10 باشد اين‏نمره از وي پذيرفته مي‏شود و در معدّل سالانه و شرايط ارتقاء دانش‏آموز تأثير ندارد ولي در معدّل كلّ محاسبه مي‏شود. 
 تبصره 2-  در شاخه كاردانش نحوه ارزشيابي و نصاب قبولي درسهاي اختياري برابرضوابط ارزشيابي درس اختيارشده در رشته مربوط مي‏باشد. 

 ماده 58-براي سنجش مهارت عملي، آزمون عملي و براي سنجش مهارت گفتاري‏آزمون شفاهي بعمل مي‏آيد.

 ماده 59-نظارت بر برگزاري امتحانات داخل و خارج از كشور برعهده معاونت‏آموزشي (اداره كلّ سنجش و ارزشيابي تحصيلي) مي‏باشد.

 ماده 60-مسؤوليّت حسن اجراي امتحانات داخلي واعلام به موقع نتايج برعهده‏مدير واحد آموزشي است و اداره آموزش وپرورش شهرستان/ منطقه/ ناحيه، اداره كلّ آموزش و پرورش استان (براي مراكز آموزشي تابعه سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان، سازمان مذكور) واداره كلّ سنجش و ارزشيابي تحصيلي در صورت لزوم مي‏توانند اوراق ا متحاني تصحيح شده و تجديدنظر قرار دهند. درصورتي‏كه در بازبيني اوراق، نمره دانش‏آموزي تغيير يابد آخرين نمره ملاك عمل خواهد بود وموضوع بايد كتباً به اطلاع معلّم و دانش‏آموز مربوط برسد. 
 تبصره -درصورتي كه بازبيني اوراق امتحانات خردادماه ياشهريور ماه وپاياني دوره تابستاني هرسال پس از آبان ماه و بازبيني اوراق امتحانات دي ماه پس از فروردين ماه انجام شود و نمره دانش‏آموزي تغيير يابد مراتب براي تصميم‏گيري به كميسيون معين ارجاع مي‏شود. ماده 61-نتيجه امتحانات حدّاكثر تا دو هفته پس از پايان هر نوبت يا دوره تابستاني وشهريورماه و دي ماه كتباً توسّط مدير واحد آموزشي به دانش‏آموز يا ولي او اعلام مي‏شود.

 ماده 62-مهلت اعتراض به نمرات امتحانات پاياني هرنوبت يا دوره تابستاني و شهريور و دي ماه (اعم از نهايي و غيرنهايي) حدّاكثر 5 روز پس از اعلام نتيجه امتحانات آن نوبت مي‏باشد. در امتحانات داخلي مدير واحد آموزشي موظّف است اوراق امتحاني معترضان را جهت تجديدنظر در اختيار مصحح مربوط و يا به تشخيص خود در اختيار مصحح مربوط و يكنفر ديگر از معلّمان همان درس قرار دهد. نمره ورقه تجديدنظر شده باامضاء مصحح مربوط و يا مصحح مربوط و تجديدنظركننده حسب مورد تعيين مي‏شود. در صورت اختلاف نظر، رأي معلّم سوم واجد شرط قطعي و لازم الاجرا است. در امتحانات نهايي رئيس حوزه تصحيح موظّف مي‏باشد اوراق امتحاني معترضان را جهت تجديدنظر در اختيار يك نفر از معلّمان همان درس (غير از مصححين اوّل ودوم) قرار دهد و نمره وي ملاك عمل خواهد بود. در هر صورت بايد حدّاكثر ظرف مدّت 5 روز پس از پايان مهلتاعتراض نتيجه به اطلاع معترضان برسد. 
 تبصره -نمرات درسهاي عملي (غيركتبي) و كارگاهي و بخش عملي استانداردمهارت و درسهاي شفاهي قابل اعتراض و تجديد نظر نمي‏باشند و نمره اعلام شده قطعي است.

 ماده 63-اوراق امتحانات پاياني نوبت دوم، شهريورماه، دوره تابستاني و دي‏ماه‏درسهاي غيرنهايي بمدّت شش ماه در واحد آموزشي واوراق امتحانات نهايي به مدّت يك سال در محلي كه اداره آموزش و پرورش منطقه تعيين مي‏كند نگهداري و سپس برابر مقرّرات محو مي‏شود ولي فهرست دست‏نويس ريزنمرات معلّمان، دفتر امتحانات، برگ ريزنمرات قبول‏شدگان  امتحان نهايي، صحافي و جزء اسناد و مدارك تحصيلي محسوب و به طور دائم در واحد آموزشي و اداره مربوط حسب مورد نگهداري مي‏شود.([1])

 ماده 64-امتحانات شهريورماه و دي‏ماه درسهاي غيرنهايي دانش‏آموز در همان‏واحد آموزشي برگزار مي‏شود كه امتحانات پاياني نوبت دوم انجام شده است و امتحانات درسهاي غيرنهايي (اعم از حضوري و غيرحضوري) دوره تابستاني در همان واحد آموزشي كه دانش‏آموز درسهاي اين دوره را انتخاب كرده است برگزار مي‏شود. 
 امتحانات شهريورماه و دي ماه درسهاي نهايي دانش‏آموز در حوزه‏هاي امتحاني تحت پوشش همان منطقه / ناحيه آموزشي كه امتحانات پاياني نوبت دوم انجام شده است برگزار مي‏شود. 
 تبصره 1-  درصورتي‏كه محل اقامت ولي يا سرپرست دانش‏آموزي تا 15 روز قبل از برگزاري امتحانات دوره تابستاني، شهريورماه و دي ماه، تغيير يابد دانش‏آموز مي‏تواند (با اخذ  معرّفي‏نامه عكس‏دار حاوي مشخصات و مواد درسي و نمره ارزشيابي‏هاي مستمر دوره تابستاني از واحد آموزشي مربوط و تأييد موضوع انتقال ولي توسّط اداره آموزش و  پرورش همان منطقه و همراه داشتن مدارك لازم مبني بر انتقال ولي خود) به اداره آموزش و پرورش محل سكونت جديد مراجعه و درصورت دايربودن رشته تحصيلي موردنظر، با  معرفي آن اداره، در امتحانات داخلي دوره تابستاني، شهريورماه و يا دي ماه يكي از واحدهاي آموزشي و يا در امتحانات نهايي يكي از حوزه‏هاي اجرايي شركت كند. نمره‏هاي تابستاني، شهريورماه، و يا دي ماه چنين دانش‏آموزي پس از تأييد اداره آموزش و پرورش محل سكونت جديد به اداره آموزش و پرورش قبلي جهت ابلاغ به واحد آموزشي كه دانش‏آموز قبلاً تحصيل مي‏كرده است ارسال مي‏شود تا واحد آموزشي مذكور با توجّه به نمره‏هاي ديگر و با رعايت ساير مقرّرات اعلام نتيجه كند.   
تبصره 2-  دانش‏آموزان شاغل به تحصيل در مدارس ايراني خارج از كشور مي‏توانندبا ارائه معرّفي‏نامه از واحد آموزشي مربوط، در امتحانات شهريورماه (و براي پايه سوم متوسّطه  امتحانات دوره تابستاني و دي ماه) در مدارس داخل كشور شركت كنند. نمرات امتحاني اين قبيل  دانش‏آموزان بايد توسّط مدير واحد آموزشي مقصد و از طريق اداره كلّ آموزش و پرورش مدارس خارج از كشور به واحد آموزشي مبدأ ارسال شود.

 ماده 65-در هر نوبت سال تحصيلي به هر دانش‏آموز براساس رعايت موازين‏اسلامي، رفتار،   اخلاق، رعايت اصول بهداشت و نظافت شخصي، وضعيّت حضور و غياب، رعايت مقرّرات واحد آموزشي، حفظ اموال آن و گزارش رسيده از سوي معلّمان و مربيان و بارعايت آئين‏نامه انضباطي توسّط مدير و معاونان واحد آموزشي يك نمره انضباط تعيين و در برگ ريزنمرات مربوط ثبت و با امضاء مدير تسليم دفتر واحد آموزشي مي‏شود. 
 تبصره 1-ميانگين نمرات انضباط نوبت اوّل و دوم بعنوان نمره سالانه محسوب ودر معدّل سالانه معادل دو واحد درسي منظور مي‏شود.  
 تبصره 2-تعداد واحدهاي انضباط در محاسبه 96 واحد درسي درنظر گرفته نمي‏شودولي درمحاسبه معدّل كلّ به ميزان 6 واحد لحاظ مي‏شود. 
 تبصره 3-در دوره تابستاني نمره انضباط منظور نمي‏شود.

 ماده 66-نمونه اسناد و مدارك تحصيلي دانش‏آموزان توسّط معاونت آموزشي تهيه‏و به ادارات كلّ آموزش و پرورش كشور ابلاغ مي‏شود.

 ماده 67-دفتر امتحانات دانش‏آموزان پايه هاي اوّل و دوم واحد آموزشي در هر سال‏تحصيلي بايد حدّاكثر تا پايان آبان ماه و دانش‏آموزان پايه سوم تا پايان اسفندماه تنظيم شود و توسّط  نماينده‏اي كه از سوي اداره آموزش و پرورش تعيين مي‏شود (براي مراكز آموزشي تابعه سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان توسط نماينده سازمان مذكور)، بررسي و پس از تأييد مسدود شود.

 ماده 68-چنانچه دانش‏آموزي در زمان برگزاري امتحانات كتبي پاياني يا قبل از آن‏دچار مشكل و سانحه‏اي شود كه قادر به نوشتن نباشد مي‏تواند از منشي معتمدي كه از طرف مدير واحد آموزشي براي امتحانات غيرنهايي و رئيس حوزه اجرا براي امتحانات نهايي تعيين مي‏شود، استفاده كند.

 ماده 69-براي دانش‏آموزداراي نقص عضو يا بيماري مؤثّر، مانع بر شركت وي درامتحانات كتبي، شفاهي و عملي، مدير واحد آموزشي يا رئيس حوزه اجرا تسهيلاتي متناسب با نقص عضوو يا بيماري او فراهم مي‏كند. درصورت لزوم از امتحانات آن بخش از درس كه از نظرجسمي قادر به انجام آن نمي‏باشد، معاف مي‏شود و سهم نمره مربوط به اين بخش به ساير بخشها اضافه مي‏شود. 
 تبصره 1-امتحان عملي درس تربيت بدني براي دانش‏آموز موضوع اين ماده بايد متناسب با توانايي‏جسمي وي توسّط معلّم مربوط انجام شود. شيوه‏نامه مربوط توسّط معاونت پرورشي و تربيت بدني تهيه و ابلاغ خواهدشد. 
 تبصره 2-دانش‏آموزان شاخه‏هاي «فنّي و حرفه‏اي« و «كاردانش« كه به دليل نقص‏عضو قادر به انجام فعاليت عملي درسهاي تخصصي رشته مربوط نيستند ملزم به تغيير رشته مي‏باشند.

 ماده 70-افرادي كه قسمتي از تحصيلات خود را در مدارس خارجي گذرانيده‏اند كه برنامه آن با برنامه آموزش متوسّطه ايران مطابقت ندارد و يا هيچگونه مدرك تحصيلي كه ميزان  تحصيلات خارجي آنان را مشخص كند نداشته باشند و همچنين دانش‏آموزاني كه بخشي   از مدارك تحصيلي آنان در اثر حوادثي از قبيل سيل، زلزله، جنگ، آتش‏سوزي و ... از بين  رفته باشد باتوجّه به شرايط سني و توانايي خود مي‏توانند با درخواست كتبي و تأييد مراجع مربوط و معرفي اداره آموزش و پرورش محل، در امتحان تعيين پايه تحصيلي كه از كلّيّه درسهاي مربوط به پايه اوّل يا دوم يا سوم بعمل مي‏آيد دراولين نوبت رسمي امتحاني،همراه با ساير دانش‏آموزان برابر شيوه‏نامه‏اي كه توسّط معاونت آموزشي ابلاغ مي‏شود شركت كنند و در صورت قبولي در كلّيّه درسهاي هر پايه مدرك قبولي براي آنان صادر مي‏شود و با رعايت ساير شرايط مجاز به ادامه تحصيل خواهند بود. 
 تبصره 1 -افراد خارجي مقيم ايران، رانده‏شدگان از ساير كشورها و پناهندگان ازكشورهاي خارجي به ايران بايد داراي اجازه اقامت مورد تأييد وزارت كشور باشند. 
 تبصره 2 -از دانش‏آموزاني كه به زبان فارسي آشنائي ندارند، امتحان تعيين پايه فقطدر پايه‏هاي اوّل و دوم به زبانهاي خارجي كه توسّط اداره كلّ آموزش و پرورش مدارس خارج از كشور اعلام مي‏شود، به عمل خواهد آمد.اين قبيل دانش‏آموزان بايد وضع خود را با نظام تعليماتي به زبان فارسي منطبق كنند.

 ماده 71-براي محاسبه معدّل سالانه هر دانش‏آموز در پايان نوبت دوم، تعدادواحدهاي هر درس درنمره سالانه آن درس ضرب مي‏شود و مجموع حاصل ضربهاي بدست آمده برتعداد كلّ واحدهايي كه دانش ‏آموز در آن سال براي آنها نمره (اعم از قبولي يا مردودي) دريافت داشته است تقسيم مي‏شود. 
 تبصره -براي محاسبه معدّل سالانه دانش‏آموزان پايه اوّل در شهريورماه، نمرات‏امتحاني شهريورماه بجاي نمرات سالانه محسوب و سپس معدّل گرفته مي‏شود.

 ماده 72 -دانش‏آموزان اقليت‏هاي ديني مذكور درقانون اساسي،برابرشيوه‏نامه‏هاي وزارت آموزش وپرورش درامتحان تعليمات خاص خودشركت خواهند كردو نمره اين درس جايگزين (تعليمات ديني وقرآن)مي‏شود.ضمناً درصورت تمايل دانش‏آموز به شركت درامتحان تعليمات ديني اسلامي منعي براي شركت وي نخواهدبود.([2])

 ماده 73-بامتخلّف يامتخلّفان در امتحانات داخلي و نهائي برابر آئين نامه تخلّفات‏امتحاني و قانون رسيدگي به تخلّفات اداري حسب مورد رفتار خواهد شد.

شرايط قبولي در پايه اوّل 
 ماده74-پس ازبرگزاري امتحانات پاياني نوبت دوم (خردادماه) دانش‏آموزي‏قبول شناخته مي‏شودكه شرايط زيررادارا باشد. 
 الف - نمره سالانه وي در هر ماده درسي كمتر از 10 نباشد. 
 ب - براساس آئين نامه هدايت تحصيلي شرايط ورود به يكي از شاخه‏ها يارشته‏هاي تحصيلي دوره متوسّطه را احراز كند.  

 ماده 75-دانش‏آموزي كه نصاب قبولي را در درسي احراز نكند بايد در امتحانات‏شهريورماه    شركت كند و در صورتي قبول پايه اوّل شناخته مي‏شود كه در هر يك از آن درسها نصاب  قبولي را كسب و شرايط هدايت تحصيلي براي ورود به يك رشته يا شاخه را احراز كند. 
 تبصره 1 - چنانچه پس از امتحانات شهريورماه دانش‏آموزي حدّاكثر در دو ماده‏درسي نمره 7 تا 10 داشته باشد بشرط احراز شرايط هدايت تحصيلي به يكي از شاخه‏ها يا رشته‏ها، قبول شناخته مي‏شود و درصورتي‏كه معدّل درسهاي پايه اوّل وي حدّاقلّ 10 باشد و در يكي از مواد درسي مذكور نمره كمتر از 7 داشته باشد نيز با رعايت ساير شرايط قبول شناخته مي‏شود. 
 تبصره 2 - چنانچه در امتحانات شهريورماه معدّل درسهاي پايه اوّل دانش‏آموزي‏حدّاقلّ 12 باشد با داشتن نمره بين 7 تا 10 در حدّاكثر دو ماده درسي و نمره كمتر از 10 در يك ماده درسي بشرط احراز شرايط هدايت تحصيلي براي ورود به يك شاخه يا رشته قبول شناخته مي‏شود.

 ماده 76چنانچه دانش‏آموزي در پايان امتحانات شهريورماه شرايط مندرج در ماده 75 و تبصره‏هاي ذيل آن را كسب نكند مردود شناخته مي‏شود و بايد پايه اوّل را در واحدهاي آموزشي روزانه تكرار كند و يا در صورت تمايل مي‏تواند در واحدهاي آموزشي بزرگسالان ادامه تحصيل دهد. 
 تبصره 1 - دانش‏آموزي كه براي دومين بار در پايه اوّل مردود مي‏شود حق ثبت نام و ادامه تحصيل در پايه اوّل واحدهاي آموزشي روزانه را ندارد، و مي‏تواند در واحدهاي آموزش بزرگسالان و يا بصورت داوطلب آزاد ادامه تحصيل دهد. 
 تبصره 2 - دانش‏آموز مردود شده پايه اوّل متوسّطه، درصورت انتقال به واحدهاي‏آموزشي بزرگسالان و يا تحصيل به صورت داوطلب آزاد، درسهايي را كه نمره قبولي كسب كرده است از وي پذيرفته مي‏شود. 
 تبصره 3 - دانش‏آموزي كه به واحدهاي آموزشي بزرگسالان منتقل مي‏شوددر صورت تمايل و احرازشرايط لازم،برابر آئين‏نامه آموزشي دوره متوسّطه بزرگسالان مي‏تواند مجدداً به مدارس روزانه انتقال يابد. 
 تبصره 4 - دانش‏آموز استثنايي كه براي سومين بار در پايه اول مردود مي‏شود حق‏ثبت‏نام و ادامه تحصيل در واحدهاي آموزشي روزانه را ندارد و مي‏تواند با رعايت ساير مقررات در واحدهاي آموزشي بزرگسالان و يا بصورت داوطلب آزاد ادامه تحصيل دهد.

   شرايط قبولي در درسهاي پايه دوم‏ 
 ماده 77-پس از برگزاري امتحانات پاياني نوبت دوم، دانش‏آموزي در هر يك ازدرسها قبول   شناخته مي‏شود كه نمره سالانه وي در هر درس كمتر از نصاب قبولي آن درس نباشد.

 ماده 78-دانش‏آموزي كه پس ازامتحانات نوبت دوم شرايط قبولي رادردرس يادرسهااحراز نكندمي‏توانددرامتحانات همان درس يادرسهادرشهريورماه شركت كندودرصورتي  قبول شناخته مي‏شودكه‌نمره‌هريك‌ازدرسهاي وي درشهريورماه كمترازنصاب قبولي نباشد. 
 تبصره -درشاخه كاردانش چنانچه دانش‏آموزي پس از امتحان پاياني در دو بخش‏نظري و عملي استاندارد مهارت و يا يكي از بخشهاي آن نصاب قبولي را كسب نكند لازم است در امتحان مجدد بخش يا بخشهايي كه نمره قبولي كسب نكرده است، تا پايان شهريورماه همان سال شركت كند و در صورتي قبول شناخته مي‏شود كه نمره هر دو بخش استاندارد مهارت كمتر از نصاب تعيين شده‏نباشد.

   شرايط قبولي در درسهاي غيرنهايي پايه سوم‏ 
 ماده 79-پس ازبرگزاري امتحانات پاياني نوبت دوم، دانش‏آموزي در هر يك ازدرسهاي غيرنهايي قبول شناخته مي‏شود كه نمره سالانه وي در هر درس كمتر از نصاب قبولي آن درس نباشد.

 ماده 80-دانش‏آموزي كه پس از امتحانات نوبت دوم شرايط قبولي را در درس يادرسهايي احراز نكند و يا درسهايي از سالهاي قبل وي باقيمانده باشد مي‏تواند در امتحانات همان درس يا   درسها در دوره تابستاني و يا دي ماه شركت كند و در صورتي قبول شناخته مي‏شود كه  نمره هر يك از درسهاي وي كمتر از نصاب قبولي نشود. 
 تبصره -در شاخه كاردانش چنانچه دانش‏آموزي پس از امتحان پاياني در دو بخش‏نظري و عملي   استاندارد مهارت (درسهاي مهارتي) و يا يكي از بخشهاي آن نصاب قبولي را كسب نكند  لازم است در امتحان مجدد بخش يا بخشهايي كه نمره قبولي كسب نكرده است در دوره    تابستاني، يا ديماه شركت كند و درصورتي در آن استاندارد قبول شناخته مي‏شود و گواهي‏نامه استاندارد مهارت، براي او صادر مي‏شود كه نمره هر دو بخش استاندارد مهارت، كمتر از نصاب تعيين شده نباشد.

  شرايط قبولي در درسهاي امتحانات نهايي پايه سوم‏ 
 ماده 81-پس ازبرگزاري‌امتحانات نهايي،دانش‏آموزي درهريك از درسها قبول‏شناخته مي‏شود كه(
[3]
 الف) نمره امتحان نهايي(
[4]) وي در هر درسبدون ضريب كمتر از 7 نباشد. 
 ب) نمره سالانه يا دوره تابستاني وي در هر درس كمتر از نصاب قبولي (مندرج در ماده57) نباشد.
تبصره‏1-در مورددروس غيرحضوري كسب نمره نصاب قبولي (مندرج در ماده 57) در امتحان نهايي ملاك عمل خواهد بود. 
تبصره‏2 -آن دسته از درس‏هاي فني وحرفه‏اي كه نصاب قبولي آنها 12 است از شمول مفاد بند الف مستثني بوده ودانش‏آموز بايد در امتحان نهايي نصاب قبولي را كسب كند.

 ماده 82-در پايان دوره متوسّطه براي هر يك از فارغ‏التّحصيلان براساس نمرات درسهايي كه امتحان نهايي داده‏اند معدّل كتبي نهايي محاسبه و در مدارك تحصيلي آنان ثبت مي‏شود.  براي محاسبه معدّل كتبي نهايي تعداد واحدهاي هر يك از درسهاي نهايي در نمره پذيرفته شده امتحان نهايي درس مربوط ضرب مي‏شود و مجموع حاصلضربهاي بدست آمده بر تعداد كلّ واحدهاي درسهاي نهايي تقسيم‏مي‏شود.

  وضعيّت غائبين در امتحانات 
 ماده 83-چنانچه دانش آموزي در امتحان پاياني هر نوبت غيبت غيرموجّه داشته‏باشد نمره امتحان پاياني او در آن نوبت در آن درس صفر محسوب مي‏شود و در چنين مواردي كلمه غايب (غ) بجاي نمره پاياني آن نوبت براي درسهاي مورد نظر در سياهه نمرات قيد مي‏شود ليكن در محاسبات كلمه غايب به منزله صفر خواهد بود و چنانچه دانش‏آموز مشمول اين مادّه، داراي نمرات كلاسي (ارزشيابي مستمر) باشد، نمره وي در درس يا درسهاي مذكور بااحتساب اين نمرات براي آن نوبت منظور خواهد شد.

 ماده 84-اگر دانش‏آموزي در امتحان پاياني نوبت اوّل در يك يا چند ماده درسي غيبت موجّه داشته باشد. نمرات امتحان پاياني نوبت دوم وي بجاي نمرات پاياني نوبت اوّل درسهاي مربوط نيز منظور مي‏شود. 
 تبصره -در شاخه فنّي وحرفه‏اي براي درسهاي كارگاهي، آزمايشگاهي و عمليّات‏ميداني، دانش‏آموز موظّف خواهدبود قبل از امتحانات پاياني نوبت دوم در آزمون مبحث موردنظر كه توسّط معلّم مربوط انجام خواهد شد شركت كند.

 ماده 85
1-85-اگر دانش‏آموزي در امتحانات نوبت دوم يا هر دو نوبت برخي از درسهاي پايه اوّل يا دوم غيبت موجّه داشته باشد نمرات شهريورماه وي بجاي نمره سالانه آن درس يا درسها منظور مي‏شود. 
 2-85-اگر دانش‏آموزي در امتحانات نوبت دوم يا هر دو نوبت برخي از درسهايي كه در پايه سوم  انتخاب نموده است غيبت موجه داشته باشد، بجاي نمره پاياني نوبت دوم يا نوبتهاي اوّل  و دوم كلمه غايب موجّه درج مي‏شود. اين قبيل دانش‏آموزان بايد درسهاي باقيمانده را در دوره تابستاني يا دي ماه برابر ضوابط بطور مجدد انتخاب كنند. براي غائبين موجّه دوره  تابستاني نيز به همين روال اقدام مي‏شود.

 ماده 86-اگردانش‏آموزي در امتحانات نوبت دوم و دوره تابستاني يا شهريور ماه‏كلّيّه درسها غيبت موجّه داشته باشد واحدهاي وي در آن سال حذف و براي او وقفه تحصيلي محسوب مي‏شود و ضروري است توضيحات لازم در كارنامه و ساير مدارك تحصيلي دانش‏آموز قيد شود.

 ماده 87-اگر دانش‏آموزي در امتحانات نوبت دوم يا شهريورماه يا پايان دوره‏تابستاني در درسهاي غيرنهايي با عذر موجّه غايب باشد درصورت درخواست ولي دانش‏آموز، مدير واحد آموزشي مجاز است حدّاكثر تا دو هفته پس از آخرين امتحان از درس يا درسهاي مربوط با رعايت ضوابط امتحان بعمل آورد.
 1-87-در درسهايي كه امتحان آنها به صورت هماهنگ برگزار مي‏شود سؤال دانش‏آموزان مشمول اين ماده به صورت هماهنگ خواهدبود.

 ماده 88-اگردانش‏آموزي در سال تحصيلي به دليل غيبت موجّه نمره ارزشيابي‏مستمر نداشته باشد نمره ارزشيابي پاياني وي (به استثناي درسهاي موضوع تبصره يك ماده 55) درآن نوبت جايگزين نمره ارزشيابي مستمر مي‏شود واين نمره توسّط معلّم مربوط در برگ ريزنمرات ثبت مي‏شود.

 ماده 89-غيبت غيرموجّه در امتحانات نهايي به منزله نمره صفر براي آن امتحان‏خواهد بود و  چنانچه دانش‏آموزي در امتحانات نهايي غيبت موجّه داشته باشد آن درس از درسهاي وي حذف مي‏شود و بايد با رعايت ساير شرايط مجدداً آن درس يا درسها را انتخاب كند و بصورت نهايي امتحان دهد.

 ماده 90-تشخيص غيبت موجّه براساس دلايل ومدارك ارائه شده از طرف‏دانش‏آموز در امتحانات داخلي، با شوراي واحد آموزشي و در امتحانات هماهنگ با كميسيون خاص اداره آموزش و پرورش مربوط و در امتحانات نهايي با رئيس حوزه اجرا پس از هماهنگي با مدير واحد آموزشي خواهد بود.

   شرايط فارغ التحصيلي: 
 ماده 91-  دانش آموزي فارغ‏التّحصيل شناخته مي شود كه: 
 الف ) در كلّيّه واحدهاي درسي دوره متوسّطه در رشته مربوط (حدّاقلّ  96 واحددرسي) قبول شده باشد. 
 ب ) معدّل كلّ وي حدّاقلّ 10  باشد. 
 تبصره 1-چنانچه دانش‏آموزي از مجموعه درسهاي پايه‏هاي دوم و سوم (اعم ازنهايي و غيرنهايي) حدّاكثر در دو عنوان درسي، آخرين نمره درس وي ]سالانه(
[5])يا تابستاني يا غيرحضوري[7 و بيشتر باشد ومعدّل كلّ وي نيز حدّاقلّ 10 باشد فارغ‏التّحصيل شناخته مي‏شود. آن دسته از درسهاي شاخه فنّي و حرفه‏اي كه نصاب قبولي آنها 12 است و استاندارد مهارت (درسهاي مهارتي) و كارورزي در شاخه كاردانش مشمول اين تبصره  نمي‏شوند.([6]
 تبصره‏2 -  علاوه بر مفاد تبصره (1) چنانچه دانش‏آموز از درسي نمره كمتر از نصاب‏قبولي كسب كرده باشد ولي برابر مقرّرات از وي پذيرفته شده باشد و معدّل كلّ وي حدّاقلّ 10 باشد نيز فارغ‏التّحصيل شناخته خواهدشد. 
 تبصره‏3 -  درصورتي‏كه دانش‏آموز شرط الف را احراز كند ليكن معدّل كلّ وي كمتر از10 باشد مي‏تواند بمنظور تأمين شرط بند ب از درسهايي كه نمره وي در آنها كمتر از 12 است يك نيمسال در واحدهاي آموزشي بزرگسالان بصورت غيرحضوري و پس از آن بعنوان داوطلب آزاد، درسهايي را انتخاب كند و امتحان دهد چنانچه، كمبود نمره دانش‏آموز، مربوط به درسهاي انتخابي باشد بايد بجاي آنها از درسهاي ساير رشته‏ها انتخاب كند و امتحان دهد.

 ماده 92-: براي محاسبه معدّل كلّ نمرات هر دانش‏آموز در پايان دوره متوسّطه،تعداد واحدهاي هر درس در نمره پذيرفته شده آن درس (سالانه يا دوره تابستاني و شهريور ماه و يا امتحان دي ماه) ضرب مي‏شود و مجموع حاصلضربهاي بدست آمده بر مجموع واحدهاي اين درسها تقسيم مي‏شود. در محاسبه معدّل كلّ تعداد واحدهاي مربوط به انضباط نيز به ميزان 6 واحد لحاظ مي‏شود. 
 تبصره -چنانچه واحدهاي درسي گذرانده شده دانش‏آموز يك يا چند واحد درسي‏مازاد بر حدّ مجاز واحدهاي رشته مربوط باشد درسهاي مازاد به عنوان جايگزين درسهاي انتخابي، معاف و اختياري شاخه كاردانش به نحوي كه مجموع واحدهاي پذيرفته شده دانش‏آموز 96 واحد و يا حتي‏الامكان به 96 واحد نزديكتر باشد از وي پذيرفته مي‏شود و مابقي درسهاي گذرانده شده مازاد بر درسهاي رشته مربوط در محاسبه معدّل كلّ دانش‏آموز منظور نمي‏شود.

 ماده 93-به دانش آموزي كه موفّق به گذراندن كلّيّه واحدهاي درسي دوره متوسّطه‏در رشته مربوط (حدّاقلّ 96 واحد درسي بدون احتساب نمرات انضباط) شودبا رعايت سايرضوابط گواهي نامه پايان تحصيلات دوره متوسّطه (ديپلم) اعطا مي‏شود. 
 تبصره -  نمونه گواهي نامه پايان تحصيلات دوره متوسّطه توسّط اداره كلّ سنجش وارزشيابي تحصيلي تهيه و پس از تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش ابلاغ خواهد شد.

  ساير موارد:  
 ماده 94-امتحان دانش آموزان و داوطلبان آزاد ايراني خارج از كشورطبق مفاد اين‏آيين نامه انجام مي‏شود. 
 تبصره -نمرات امتحان درسهاي داوطلبان آزاد خارج از كشور همانند درسهاي‏غيرحضوري محاسبه و ثبت مي‏شود و نمره انضباط براي آنان منظور نمي‏شود. 

 ماده 95-امتحان دانش آموزان واحدهاي آموزشي بزرگسالان و داوطلبان آزادداخل كشور بر اساس آيين‏نامه امتحانات ويژه بزرگسالان و داوطلبان آزاد خواهد بود

                               فصل پنجم: شيوه هدايت تحصيلي دانش‏آموزان و ضوابط آن‏

 ماده 96-هدف:هدايت دانش‏آموز به مناسب ترين شاخه يا رشته تحصيلي ، بر اساس استعداد و علاقه وي و به تناسب امكانات و نيازهاي كشور.

 ماده 97-ادارات كلّ آموزش و پرورش استانها خط مشي‏هاي هدايت تحصيلي را باتوجّه به سياست‏هاي كلي توسعه و ضوابط هدايت تحصيلي اعلام شده با تأكيد بر نيازهاي شغلي كه توسّط وزارت متبوع به آنها ابلاغ مي‏شود، به ادارات آموزش و پرورش شهرستان ، منطقه و نواحي ابلاغ مي‏كنند.

 ماده 98-شهرستانها، مناطق و نواحي ، ظرفيتهاي شاخه / رشته تحصيلي را در هر سال تحصيلي به طور كتبي با توجّه به امكانات به واحدهاي آموزشي اعلام مي‏كنند.

 ماده 99-مسؤولان  منطقه ، ناحيه يا شهرستان با همكاري مديران و مشاوران‏واحدهاي آموزشي در طول هر سال‏تحصيلي  خطّ مشي‏هاي توسعه و تعديل ظرفيت هر شاخه/ رشته را بر اساس علاقه و استعدادها وتقاضاهاي دانش‏آموزان و اولياي آنان   به اداره كلّ آموزش و پرورش استان اعلام مي‏كنند . ادارات كلّ اطلاعاتي را كه به اين ترتيب حاصل مي‏شود در تدوين خط مشي‏هاي هدايت تحصيلي منظور خواهندكرد.

 ماده 100-مشاوران، كلّيّه اولياء دانش‏آموزان پايه اوّل را مطابق تقويم اجرايي ، به‏واحد آموزشي دعوت مي‏كنند و ضمن  توضيح اهداف نظام آموزش متوسّطه در مورد سياستهاي آتي كشور، مسائل علمي ، فرهنگي، فن‏آوري وميزان نياز جامعه به تخصصهاي مختلف  و اهميت هريك از شاخه‏ها/ رشته‏هاي تحصيلي، آنان را راهنمايي مي‏كنند و پس از برگزاري جلسات متناوب در نيمه دوم فروردين سال اوّل، نمون برگ شماره (4) (نظر والدين دانش‏آموز در مورد شاخه/ رشته تحصيلي دانش‏آموز) را ارائه و در نيمه اوّل ارديبهشت جمع‏آوري مي‏كنند.

 ماده 101-مشاور بايد، در طول سال تحصيلي پايه اوّل به طور گروهي و انفرادي طي‏جلساتي با    دانش‏آموزان، اطلاعات مورد نياز را در خصوص رشته‏هاي تحصيلي، مشاغل مرتبط، سياستهاي توسعه ... در اختيار آنان قرار دهد و سپس نمون برگ شماره 3 (نظرخواهي از دانش‏آموز) را در نيمه دوّم فروردين سال اوّل به آنان تحويل و در نيمه اوّل ارديبهشت جمع‏آوري كند.

 ماده 102 -مشاور بايد، با همكاري مدير دروس پس از توجيه معلّمان، نمون برگ‏شماره 2 (نظر معلّمان درسهاي مربوط نسبت به وضعيت درسي دانش‏آموزان) را بعد از امتحانات نوبت اوّل در اختيار معلّم مربوط قرار دهد و حدّاكثر دو هفته قبل از شروع امتحانات نوبت دوم سال اوّل جمع‏آوري كند و پس از انتقال به نمون برگ شماره(5) هر دانش‏آموز، امتياز            رشته‏ها را محاسبه كند و مورد استفاده قرار دهد.

 ماده 103 -مشاور، پس از جمع‏بندي نتايج آزمونهاي استعداد و رغبت، نظرخواهي‏از معلّمان، اوليا، دانش‏آموز و بررسي مدارك موجود در پرونده‏هاي تربيتي تحصيلي ونمرات مربوط ،نمون برگ شماره 5، را تكميل ونظر خود را در هر يك از شاخه‏ها ورشته‏هاي تحصيلي در مورد دانش‏آموز با لحاظ اولويتها در نمون برگ شماره يك ثبت مي‏كند.

 تبصره -در واحدهاي آموزشي كه مشاور به ميزان مورد نياز وجود ندارد بر اساس شيوه نامه‏اي كه اداره كل مشاوره  وبهداشت مدارس با هماهنگي ساير دفاتر ذيربط ابلاغ مي‏كند نيروي     انساني مورد نياز جهت انجام امور هدايت تحصيلي دانش‏آموزان تأمين خواهد شد.

 ماده 104 -معلمان موظفند به منظور بررسي وضعيت آموزشي دانش‏آموز در درس‏هاي مختلف با مشاور همكاري لازم‏را داشته باشند.

 ماده 105 -متصدي امور دفتري يا مسؤول ثبت نمرات موظّف است نمرات‏درسهاي مرتبط با شاخه‏ها ورشته‏ها وامتياز بررسيهاي مشاوره‏اي را در نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي ثبت و امضاء كند.

 ماده 106-مسؤوليّت حسن اجراي امر هدايت تحصيلي دانش‏آموزان و تأييد نهايي‏نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي به عهده مدير واحد آموزشي مي‏باشد.

 ماده 107-نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي بايد همزمان با اعلام نتايج‏امتحانات خردادماه سال اوّل براي دانش‏آموز صادر شود. و پس از تأييد و امضاء آن توسّط مسؤول ثبت نمرات، مشاور و مدير واحد آموزشي با دعوت از اولياء دانش‏آموز در اختيار آنان قرار گيرد.

 تبصره -دانش‏آموزي كه شرايط شاخه / رشته مورد نظر خود را كسب نكرده‏است، مطابق با ماده 111 اين فصل شرايط وي بررسي و پس از راهنماييهاي لازم حدّاكثر تا پايان شهريورماه    مجدداً نسبت به تكميل نمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي عنداللزوم اقدام خواهد شد.

 ماده 108:-ملاكهاي هدايت تحصيلي

 الف: نمرات دوره راهنمائي تحصيلي وپايه اوّل متوسّطه دانش‏آموزبرابرنمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي (به ميزان50 امتياز(

 ب : نظر مشاور بر اساس بررسيهاي مشاوره‏اي (به ميزان 50 امتياز(

 ماده 109-ضوابط مربوط به نمرات درسي رشته‏ها و شاخه‏هاي مختلف

 1-رشته رياضي فيزيك:

1-1-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هريك از درسهاي رياضي و علوم تجربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از30 نباشد.

2-1-نمره درس رياضي(1) (پايه اول) در دوره متوسّطه حدّاقلّ 12 باشد و درس فيزيك (1) و آزمايشگاه را با موفّقيّت (كسب حدّاقلّ نمره 10) گذرانده باشد.

3-1-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 96 باشد و يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

2-رشته علوم تجربي:

1-2-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي رياضي و علوم تجربي، در سه پايه در دوره راهنمائي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

2-2-در دوره متوسّطه درسهاي رياضي (1) ، شيمي (1) و آزمايشگاه و علوم زيستي و بهداشت (درسهاي پايه اوّل) را با موفّقيّت (كسب نمره حدّاقلّ 10) گذرانده باشد و حدّاقلّ در يكي از سه درس مذكور نمره 12 اخذ كرده باشد.

3-2-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمائي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد   حدّاقلّ 108 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

3-رشته ادبيّات و علوم انساني:

1-3-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هريك از درسهاي ادبيّات فارسي (معدّل درسهاي فارسي، دستور، املاء و انشاء) و عربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي ، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

2-3-در درسهاي ادبيّات فارسي (1) ، زبان فارسي (1)، عربي (1) و مطالعات اجتماعي پايه اوّل متوسّطه نمره حدّاقلّ 10 را كسب كرده باشد و نمره درس ادبيّات (معدّل نمرات درسهاي ادبيّات فارسي (1) و زبان فارسي (1)) حدّاقلّ 12 باشد.

3-3-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمائي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد   حدّاقلّ 108 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

 4-رشته علوم ومعارف اسلامي:

 1-4-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي ادبيّات فارسي (معدّل درسهاي فارسي، دستور، املاء وانشاء) و عربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

 2-4-در درسهاي ادبيّات فارسي (1)، زبان فارسي (1)، (كه معدّل آنها بعنوان نمره درس ادبيّات در نمون برگ ثبت مي‏شود) عربي (1) و تعليمات ديني و قرآن (1) نمره حدّاقلّ 10 را كسب كرده باشد و حدّاقلّ در يكي از دو درس عربي (1) يا تعليمات ديني و قرآن (1) نمره 12 اخذ كرده باشد.

3-4-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 108 باشد يابه عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

5-شاخه فنّي وحرفه‏اي:

1-5-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي رياضي، علوم تجربي و حرفه‏وفن در سه پايه در دوره راهنمايي بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

2-5- در دوره متوسّطه از درس رياضي (1) نمره حدّاقلّ 10 و از درس كارگاه خوداتّكائي نمره حدّاقلّ 12 كسب كرده باشد چنانچه نمره درس كارگاه خوداتّكايي دانش‏آموز كمتر از 12            باشد در هدايت تحصيلي وي منظور نمي‏شود.

3-5-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با شاخه، در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 132 باشد و در صورت عدم انتخاب يا حذف درس كارگاه خوداتكائي حدّاقلّ 120 باشد.يابه عبارت ديگرمعدّل درسهاي مرتبط باشاخه از12كمتر نباشد.

6-شاخه كاردانش:

1-6-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي حرفه‏وفن و هنر، در سه پايه در دوره راهنمائي بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

 2-6-در دوره متوسّطه از درس كارگاه خوداتّكائي نمره حدّاقلّ 10 كسب كرده باشد. چنانچه   نمره درس كارگاه خوداتّكايي دانش‏آموز كمتر از 10 باشد در هدايت تحصيلي وي منظور نمي‏شود.

3-6-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با شاخه در دوره راهنمايي و پايه اوّل متوسّطه دانش‏آموز در صورت انتخاب درس كارگاه خود اتكايي حدّاقلّ 70 و در صورت عدم انتخاب يا حذف درس كارگاه خوداتّكايي حدّاقلّ 60 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با شاخه از10 كمتر نباشد.

4-6-دانش‏آموزبراي ورود به برخي از رشته‏هاي مهارتي در شاخه كاردانش علاوه بر احراز شرايط فوق‏الذكر بايد ضوابط خاص رشته (در محدوده درسهاي پايه اول) را كه معاونت آموزشي تعيين مي‏كند كسب كند.

 تبصره -نمرات دوره راهنمايي دانش‏آموزي كه به دلايل موجّه نظير: شركت درامتحانات جامع دوره راهنمايي، شركت در امتحان تعيين پايه (موضوع ماده هفتاد (70) اين آيين‏نامه)، تحصيل در مدارس غيرايراني خارج از كشور، و بروز حوادثي از قبيل، سيل،زلزله، جنگ، آتش‏سوزي و... فاقد نمرات پايه‏هاي اوّل و دوم و سوم راهنمايي تحصيلي است به شرح ذيل محاسبه مي‏شود:

 الف-چنانچه نمرات پايه اوّل يا دوم و يا هر دو پايه دوره راهنمايي موجود نباشدنمرات درسهاي مرتبط پايه سوم راهنمايي براي درسهاي همنام پايه‏هاي‏مذكورنيزمنظورمي‏شودوبارعايت سايرضوابط در نمون برگ شماره يك‏هدايت تحصيلي ثبت مي‏گردد.

 ب - چنانچه نمرات پايه سوم دوره راهنمايي موجود نباشد نمون برگ شماره يك‏هدايت تحصيلي براساس نمرات درسهاي مرتبط پايه اوّل متوسّطه با رعايت‏ساير ضوابط تنظيم مي‏شود.

 ماده 110-بررسيهاي مشاوره‏اي مندرج در بند ب ماده يكصدو هشت (108) به‏شرح زير مي‏باشد:                                                   
   با توجّه به اهميت بررسيهاي مشاوره‏اي كه در طول تحصيل دانش‏آموز، از طريق گردآوري اطلاعات و به شيوه‏هاي گوناگون انجام مي‏شود. 50 امتياز به اين قسمت
اختصاص داده شده است. در اين بررسيها مشاور موارد زير را در نظر مي‏گيرد و امتياز آن را محاسبه   مي‏كند.                                                                                                                                                           
        1-نظر اولياي دانش‏آموز               5 امتياز                                       2-نظر دانش‏آموز                  5 امتياز                                        
         3-نظر معلّمان درسهاي مربوط            10 امتياز                            4-نتايج آزمونهاي رغبت و استعداد (هر كدام 10 امتياز)      20 امتیاز                         
       5- نظر مشاور براساس بررسي پرونده تربيتي تحصيلي          10 امتياز

 تبصره -هر يك از موارد ياد شده براساس شيوه‏نامه‏هاي مربوط و جداول پيوست و با توجّه به وظيفه مشاور در اين خصوص تنظيم مي‏شود.



  • دانش آموزان شاخه متوسطه فنّي و حرفه‌اي هنرجو نيز ناميده مي‌شوند.

1- به استناد مصوبه سیصدو چهارهمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش  مورخ 28/5/83 به شماره ابلاغی 9/5416/120 مورخ 8/6/83 « نمره قبولی درسی که امتحان آن (در رشته قبل) به صورت داخلی برگزار شده برای دانش آموزی که در امتحان تغییر رشته شرکت کرده و شرایط رشته جدید را احراز نموده است قابل پذیرش بوده ، لیکن نمره پایانی آن درس در احتساب معدل کتبی قابل اعمال نخواهد بود.

2و3-به استناد رأي صادره در دويست و چهل و هشتمين جلسه گروه دوم شوراي تغيير بنيادي نظام آموزش و پرورش(هيئت اجرايي نظام جديد آموزش متوسطه) مورخ17/7/80 كه طي شماره 20219/400 مورخ 297/80 ابلاغ شده است، مواد 15،14به شرح فوق اصلاح گرديد.    

4- علاوه بر درسهاي مذكور درسهاي كارگاه خوداتكائي،برنامه‌ريزي تحصيلي شغلي، آشنايي با مقدمات پژوهش علمي، هنر(1) نيز به عنوان درسهاي انتخابي ارائه مي‌شوند.

5- فعاليتهاي پرورشي واحدهاي آموزشي با رعايت مفاد آيين‌نامه اجرائي مدارس مصوب شوراي عالي آموزش وپرورش و مطابق شيوه نامه‌هائي كه از سوي معاونت پرورشي و تربيت بدني ابلاغ مي‌شود اجرا خواهد شد.

6- براساس نظر فرهنگستان زبان وادب فارسي كلمه«نمون برگ» معادل فارسي كلمه فرم(Form)مي‌باشد.

7- به استناد رأي صادره در دويست و چهل و هشتمين جلسه گروه دوم شوراي تغيير بنيادي نظام آموزش و پرورش (هيئت اجرايي نظام جديد آموزش متوسطه) مورخ 17/7/80 كه طي شماره 20219/400 مورخ 29/7/80 ابلاغ شده است، ماده 25 به شرح فوق اصلاح گرديد.

8- به استناد رأي صادره در دويست و چهل و هشتمين جلسه گروه دوم شوراي تغيير نظام آموزش و پرورش(هيئت اجرايي نظام جديد آموزش متوسطه) مورخ 17/7/80 كه طي شماره 20219/400 مورخ 29/7/80 ابلاغ شده است، ماده 36 به شرح فوق اصلاح گرديد.

  9-به استناد رأي صادره در دويست و چهل و ششمين جلسه گروه دوم شوراي تغيير بنيادي نظام آموزش و پرورش(هيئت اجرايي نظام جديد آموزش متوسطه) مورخ 2/5/80 كه طي شماره 2/20212/400 مورخ 3/6/80 ابلاغ شده است، ماده 63 به شرح فوق اصلاح گرديد.

10- به استناد رأي صادره در دويست و چهل و ششمين جلسه گروه دوم شوراي تغيير بنيادي نظام آموزش و پرورش(هيئت اجرايي نظام جديد آموزش و پرورش متوسطه) مورخ 2/5/80 كه طي شماره 2/20212/400 مورخ 3/6/80 ابلاغ شده است، ماده 72 به شرح فوق اصلاح گرديد.

11-به استناد مصوبه دويست و هشتاد و دومينجلسه كميسيون معين شوراي عالي آموزش وپرورش مورخ 26/1/81 كه طي شماره 8/401/120 مورخ 7/2/81 ابلاغ شده است.

12- به استناد مصوبه سیصدو چهاردهمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 28/5/83 به شماره ابلاغی 9/5416/120 مورخ 8/6/83 ، نمره درسی که به صورت نهایی برگزار شده (برای دانش آموزان متقاضی تغییر رشته )در صورتی که حداقل 10 باشد حتی اگر نمره پایانی کتبی نهایی وی در آن درس زیر نصاب باشد، قابل پذیرش در رشته جدید که امتحان آن درس به صورت داخلی تعیین شده است خواهد بود.

  13- به استناد مصوبه سیصدو چهاردهمین جلسه کمیسیون معین شورای عالی آموزش و پرورش مورخ  28/5/83 به شماره ابلاغی 9/211/120 مورخ 4/6/83 ، منظور از نمره درس،نمره سالانه شامل نمرات مستمر و پایانی نوبت اول و دوم دانش آموز می باشد.

14- به استناد مصوبه دويست و هشتادو هشتمين جلسه كميسيون معين شوراي عالي آموزش و پرورش مورخ 1/5/81 به شماره ابلاغي 1975/120 مورخ 2/5/81 كميسيون مفاد بخشنامه 5/3343/460 مورخ 5/4/81 اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي را مغاير با تبصره يك ذيل ماده 91 آيين‌نامه آموزشي دوره سه ساله- واحدي تشخيص داد. بنابراين مفاد بخشنامه مذكور كان لم يكن تلقي مي شود. بديهي است استفاده از مفاد تبصره يك ماده 91 نيازي به كسب حداقل نمره 7 در امتحان نهايي نخواهد داشت.

Copyright 2004 motavaseteh.talif.sch.ir, All rights reserved.3912